تداعي آزاد Free Association

راندوو با پیژاما !

2011-09-08T04:47:00.001-07:00

یک دفعه انگار کسی دکمه میوت ام را بزند خفه خون گرفتم و ساکت شدم.

هیچ حرفی برای زدن نداشتم. هیچ کسی هم که دلم بخواهد با او حرف بزنم یا هیچ چیزی که دلم بخواهد برای کسی تعریف کنم نبود.

هی گرفتم خوابیدم و بعد چند ساعت بیدار می شدم می دیدم: ای بابا! هنوز زنده ام. دوباره چشم هایم را می بستم تا فرصت نکنم به هیچ چیز فکر کنم.

دست و دلم هم به درس نمی رفت . دارم از افعال گذشته استفاده می کنم به امید این که این وضعیت را پشت سر گذاشته باشم.

به جای درس این کتاب فاطمه مرنیسی را خواندم. داستان زندگی کودکی یک دختر بچه مراکشی در حرم و حرمسرا و این جور چیز ها.

کتاب قشنگی است. یعنی دختر بچه در حرم سرا مدام به خودش و مادرش می گوید که وقتی بزرگ شود اجازه نمی دهد با او این طور رفتار کنند. همه اش دنبال این است که سواد یاد بگیرد و به دنیای بیرون راهی پیدا کند.

حالا خیر سرم در حرم سرا هم زندانی نیستم. یک عالمه درس هم روبرویم مثل کوه فوجی سر به فلک کشیده و کسی هم نیست که به من بگوید : آهای زنیکه! تو نباید پیشرفت کنی .تو باید خانه نشین شوی!

اما در عوض تنها کاری که می توانم بکنم این است که بخوابم به امید این که بیدار نشوم.

خسته ام. اما نمی دانم از چه چیز؟ یعنی باز هم علت افت سروتونین بعلت اوولاسیون است؟ ای وای! مرده شوی! کاش می شد همان طور که من خفه شده ام و دیگر زر زر نمی کنم این تخمدان لعنتی هم خاموش می شد. می رفت به مرخصی. دست به اعتصاب می زد. چه می دانم؟ یک همچو جیزی!

آهنگ های شاد می گذارم با بیشترین صدایی که کامپیوتر می کشد طوری که چهار ستون خانه به لرزه در می آید آن وقت مثل بز زل می زنم به دیوار سفید روبرو.

یک وب لاگ دیگه راه انداخته ام که شبیه پیژامه است. شبیه یک تاپ و شورتک است که مچاله و کثیف است اما آدم تنش می کند چون با آن راحت است و چون حوصله ندارد بزک دوزک کند و بیلاخ هم می دهد به هر کس که عاقل اند سفیه نگاهش می کند.

حالا الان چون نمی توانم این پست را آنجا بگذارم می گذارمش اینجا!

آدمی که دو تا وب لاگ دارد باید آدم مزخرفی باشد. باید به دو رویی و دروغ عادت کرده باشد و اگر یک روز دروغ نگوید حتم داشته باشد که حناق می گیرد.

بله ایمایه این طور هستیم! از آدم هایی که می گویند " ایمایه " خوشمان می آید چون آنها هم هر چند وقت یک دفعه یک نفر دکمه استاپ شان را می زد. یک موقع هم دیدی دیگر روشن نشدند.

اگه احیانا کسی هست که از دیدن ایمایه در این بیژامه روح لطیفش آزرده شده است دیگر این طرف ها پیدایش نشود وگرنه چند تا فحش بالای هیجده سال نثارش می کنیم تا با هنر های آشکار نشده ایمایه بیشتر آشنا شود.

بگذارید این وطن وطن شود

2011-09-07T03:46:00.000-07:00

بگذارید این وطن دوباره وطن شود.
بگذارید دوباره همان رویایی شود که بود
بگذارید پیشاهنگ دشت شود
و در آن‌جا که آزاد است منزلگاهی بجوید.

)این وطن هرگز برای من وطن نبود(

بگذارید این وطن رویایی باشد که رویاپروران در رویای
خویش‌داشته‌اند.ــ
بگذارید سرزمین بزرگ و پرتوان عشق شود

لنگستون هيوز/ ترجمه احمد شاملو

نگران نباش!

2011-09-05T11:20:00.001-07:00

مهربان همسر به خاطر یک سفر کاری رفته است ارومیه . قبل از این که برود از او قول گرفته ام که دریاچه را نجات بدهد. انگشت های کوچک دست های راستمان را دور هم حلقه کردیم و قول داد که حتما و هر طور شده دریاچه را نجات می دهد. بعد هم مرا بوسید و رفت.

به خاطر همین است که می گویم لازم نیست کسی نگران باشد.

به زودی دریاچه مثل روز های اولش می شود. می رویم می نشینیم در ساحل شنزارش و چشم می دوزیم به افق سپید رنگش.

باد تندی می وزد و موهایمان را پریشان می کند. انگار که دریاچه دست می برد لای موهایمان و نوازشمان می کند.

احمد کسروی در "تاریخ مشروطه" نوشته است که بعد از جمع آوری جسد ها در درگیری های محاصره تبریز به دست عین الدوله, در میان کشته شدگان جسد بیش از چهل زن پیدا شد که با لباس مردانه بر ضد عین الوله می جنگیدند.

به مهربان همسر می گویم که اگر قول ندهد, خودم دست به کار می شوم.
موهایم را از ته می زنم. لباس مردانه می پوشم و می روم یک تنه دریاچه را نجات می دهم. مگر از زنان صد سال پیش تبریز چه کمتر دارم؟

می روم می نشینم وسط صحرای برهوتی که روزی دریاچه بوده است و آن قدر زار می زنم که بیابان, دریا شود.

راستی زار زدن در کویر نمکی که روزی برای خودش دریاچه بوده برای زن ها حرام نیست؟

می شود ضجه زد؟ می شود آنقدر اشک ریخت تا جان داد؟ اجازه هست بنشینیم و بر سرنوشت خود گریه ساز کنیم؟
بی صدا! بی تصویر! مثل یک روح سرگردان که حواسش هست گریبانش را چاک ندهد و صدای ناله اش بلند نشود.

چقدر این روز ها احساس خفگی می کنم!! به اندازه قلبی که خالی می تپد و روی همه شاهرگ هایش سد زده اند , احساس تهی بودن می کنم.

مهربان همسر حال مرا می فهمد و قول می دهد که در این سه روزی که آنجاست دریاچه تشنه را نجات بدهد. من به حرفش ایمان دارم. دیگر نگران نیستم! تو هم نگران نباش!

نوبت عاشقی

2011-08-30T09:29:00.000-07:00

حدودا صد سال پیش بود. برادر برایم از نقدی تعریف کرد که در یک روزنامه راجع به کتاب های کوندرا خوانده بود.

چیز جالبی بود. مدت ها فکرم را مشغول کرد. مدت ها دنبال این کتاب می گشتم. کتابی که حتی اسمش را هم نمی دانم اما ساعت ها در باره ماجرای آن فکر کرده ام. من همه ترجمه های کوندرا را دارم اما این یکی به گمانم ترجمه نشده است.

رمانی بر اساس رابطه یک زن و شوهر.

برادر گفت : ماجرا از این جا شروع می شود که یک روز زن به شوهرش می گوید "فکر کنم من پیر شده ام چون دیگر مردی در خیابان بر نمی گردد و مرا نگاه نمی کند. مدت هاست مردی به من پیشنهادی نداده که مجبور شوم حلقه ازدواجم را به او نشان بدهم و عذر خواهی کنم."

شوهر که عاشق زنش بوده و اندوه او را می بیند دست به کار عجیبی می زند. داخل صندوق پست خانه شان نامه ای می گذارد با خط و امضای ناشناس و در آن به زن ابراز علاقه می کند.

واکنش زن چیزی است بر خلاف انتظار شوهر. شوهر که از رابطه زناشویی خودشان مطمئن بوده انتظار داشته که زن فوری بیاید و ماجرای نامه را برایش تعریف کند و همه چیز به خوبی و خوشی تمام شود. اما زن با این که نامه را برداشته و خوانده است در مورد آن با شوهرش حرف نمی زند.

مرد حیرت زده می شود از این که می بیند زن با چه دقتی نامه را از او پنهان می کند و چطور بار ها و بار ها نامه را می خواند.

مرد به نوشتن نامه ها با اسم مستعار ادامه می دهد و زن عاشق نویسنده ناشناس می شود.

فرض کن شوهر از زنش می خواهد که فلان روز کت و دامن قرمز رنگش را تن کند و بعد در نامه ای که با امضای مستعار در صندوق می اندازد به زن می گوید که پیراهن گل گلی او را دوست دارد و زن دست آخر آن طوری لباس می پوشد که نویسنده ناشناس نامه از او می خواهد.

شوهر حس می کند که زن روز به روز از او فاصله می گیرد و به او توجهی ندارد. در عوض مدام به صندوق پست سر می زند تا ببیند نامه جدیدی نیامده.

برادر از زندگی کابوس مانند مرد حرف می زد که خودش رقیب عشقی خودش شده بود و زنش را از دست داده بود.

ولی من به زندگی زن فکر می کنم. به این که لابد چه تلاشی می کرده است که بفهمد نویسنده نامه ها کیست.

زن را می بینم که در تمام طول روز منتظر نامه جدیدی است و همیشه به این فکر می کند که او چه کسی می تواند باشد. همه مرد های زندگی اش را به خاطر می آورد و با دقت در جزئیات سعی می کند هویت نویسنده ناشناس را کشف کند. احتمالا زمان هایی هم بوده که زن فکر می کرده به کشف حقیقت دلپذیرش نزدیک شده است.

حتما روی رفتار و حرف های مردان اطرافش دقیق می شده و ساعت ها می نشسته و با خودش تمام حرکات و گفتگوهایشان را تعبیر و تفسیر می کرده است. گرفتار یک جور هذیان رفرنس می شده و همه چیز را در رابطه با خودش تاویل و تفسیر می کرده است.

وچقدر هم به خیال خودش سعی می کرده تا رازش را از همسرش پنهان کند تا احساسات او جریحه دار نشود!!

به نظرم موقعیت زن داستان به مراتب وحشتناک تر از وضعیت همسرش است.

از همه این حرف ها گذشته فکر می کنم سوژه این رمان بیشتر شبیه یک آزمایش علمی است. دلم می خواهد بدانم عشق قرار است جای خالی چه چیز را در زندگی بشر پر کند؟

و چرا این قدر مهم است؟ و همین قدر که مهم است ناشناخته است! چرا این قدر پر از سوتفاهم است؟

اروین یالوم اعتقاد دارد ناشناخته بودن شرط لازمه عشق است به محض این که همه چراغ ها را روشن کنی خسرو و شیرین از روی صندلی هایشان بلند می شوند و هر کدام می روند دنبال کار و زندگی خودشان.

زن از جان نویسنده ناشناس چه می خواسته که فکر می کرده در همسرش نمی تواند پیدا کند؟

و این هر دو که یکی بودند؟ و مرد هم اصلا سعی نمی کرده در نامه ها خودش را طور دیگری وانمود کند.

دلم می خواست حوصله اش را داشتم خودم هم یک آزمایش طرح ریزی می کردم.

آدم بیاید تمام مرد هایی را که در طول زندگی حتی توجه اش را جلب کرده اند لیست کند. بعد هر کدام را جداگانه توصیف کند.

سن؟ طبقه اجتماعی؟ تحصیلات؟ قیافه؟ علت جذاب بودن؟ نحوه شکل گرفتن رابطه و بعد به هم خوردن رابطه؟

و بعد بگردد دنبال نقاط مشترک در این توصیف ها.

این فصل مشترکی که به دست می آید باید خیلی مهم باشد. باید خیلی معنی ها بدهد. این خصوصیات مشترک همان ویژگی های خود آدم است؟ یعنی آدم سایه خودش را می اندازد روی بدن این و آن و عاشق سایه خودش می شود؟

این مجموعه خصوصیات چیز هایی است که خودمان نداریم اما دوست داشتیم که داشته باشیم؟ یعنی مثلا یک جور مکمل یا متمم ویژگی های خود بشر؟

فکر می کنم اگر کمی از بالاتر نگاه کنی آدمیزاد در همه زندگی اش یک الگوی تکراری را با آدم های مختلف و در سنهای مختلف تکرار می کند .

اما این الگو چیست؟ چقدر به روابط آدمیزاد با والدینش ارتباط دارد؟

چقدر مختاریم در زندگی مان؟ چقدر توانایی شناخت داریم؟ اگربه شناخت رسیدیم چقدر امکان تغییر و عصیان داریم؟

یاد "نوبت عاشقی" مخملباف افتادم. مرد موبور با مرد مو مشکی چه تفاوتی داشت که زن داستان هر باز زن یک کدامشان می شد عاشق آن دیگری بود؟

یک تداعی آزاد!

2011-08-22T12:29:00.001-07:00

ببین من این وب لاگ رو هنوز نبستم درست برای یک همچین موقع هایی . وقت هایی که در ذهنم هزار نفر با هم شروع می کنند به حرف زدن.

یکی دلش می خواهد راجع به این تجربه دیدن سریال "گری آناتومی" حرف بزند. راجع به شخصیت روانپزشک این سریال که یک هندی است با شکم برآمده و لهجه عجیب و تشخیص های احمقانه.

می خواستم در مورد رشته جراحی بنویسم و فرق آن با روانپزشکی .

چیزی در مایه های تفاوت بوکس و کشتی کج با پینگ پونگ.

راجع به این که چقدر دلم برای دنبال کردن یک سریال تنگ شده بود. چیزی که همه دی وی دی هایش را نداشته باشی و مجبور باشی سر ساعت خاصی پای تلویزیون بنشینی . من همیشه افتخار می کنم که تلویزیون نگاه نمی کنم . حالا می توانم به جای افتخار کردن لذت ببرم!!

یک نفر دیگر به یادم می آورد که مدت هاست می خواهم راجع به بازی "اسم مستعار" چیزی بنویسم. راجع به یکی از سوژه های میلان کندرا. در مورد عشق و فضاهای تاریک و پر از ابهامی که لازمه رشد و نمو احساسات عاشقانه است.

یک مطلب نیمه کاره هم دارم به اسم "تاریخ مذکر" که پر از مرد هایی است با سبیل های از بنا گوش در رفته!

از همه این حرف ها گذشته امروز در وب لاگ شکلات تلخ چیزی خواندم راجع به آدم های کم فهم و عوام الناسی که در وب لاگ هایشان اسم هایی برای شوهرهایشان می گذارند شبیه همسری. ناناش. هانی و لابد مهربان همسر . نویسنده از این عوام که قصه خاله زنکی هایشان را به اینترنت می کشند شکایت کرده بود . انگار که در مورد مجله های زرد حرف بزند ابراز تاسف کرده بود که چرا این وب لاگ ها اینقدر خواننده دارند و ....

سولماز باید خیلی جوان باشد. آن قدر که هنوز فرصت نکرده به حال نزاری بیافتد که مثل فروغ التماس کند :

مرا پناه دهید

مرا پناه دهید
ای زنان ساده کامل
که از ورای پوست
سر انگشت های نازکتان
مسیر جنبش کیف آور جنینی را دنبال می کند
و در شکاف گریبانتان
همیشه هوا به بوی شیر تازه می آمیزد
کدام قله؟ کدام اوج ؟

آره حتما باید چیزی هم در این مورد بنویسم. راجع به رابطه خصمانه فلسفه و روانپزشکی.

عامی بودن و مثل همه بودن یا فرهیخته بودن و متفاوت بودن؟ این سوال را می شود یک جور دیگر هم پرسید : سالم بودن مثل بقیه یا روان پریش بودن؟

خلاقیت یا سایکوز؟

اصلا این حرف ها به من چه ربطی دارد . من داستان نویسم. باید این جا تمرین نوشتن کنم. باید آنقدر با کلمه ها و جمله ها بازی کنم تا در دستم رام شوند.

رام کردن یک اسب سر کش!! این عبارت دیگر از کجا آمد؟ صبر کن! آره! در مورد این آدم هم باید چیزی بنویسم. وقتی یک اتفاق دو بار رخ می دهد باید برگردی و همه چیز را دو مرتبه چک کنی. چک کردن یک لغت فرنگی است. به جایش بگو کنترل! نه! این هم انگلیسی است......بی خیال!

همه این حرف ها یک طرف لیبی را بگو و این بازی کلاغ پر دیکتاتور های جهان. مبارک , پر . بن علی , پر. قذافی , پر ..... این قصه ادامه دارد.

بسیار خوب!!! حالا همه آدم هایی که در ذهنم بلند بلند حرف می زدند خفه شدند و من می توانم بروم بخوابم.

شب به خیر!

به سلامتی!

2011-08-19T04:02:00.001-07:00

صدایم را مثل قهرمان های مسعود کیمیایی انداختم ته گلو و گفتم " به سلامتی سه تن ! سرباز و زندانی و دور از وطن!"

مهربان همسر به جای گفتن " نوش " گفت " نخور. امروز نوزدهم است.اگر بخوری سوسک می شوی! "

گفتم " به سلامتی کرم خاکی نه به خاطر این که کرمه و سوسک نشده! واسه خاطر خاکی بودنش!" مهربان همسر ظرف آجیلی را که از مهمانی دیشب باقی مانده بود گذاشت روی میز و گفت : بیا امروز نخوریم! من و این علی آقا میانه مان بد نیست.

گفتم " به سلامتی امام نقی ! نه به خاطر این که در فیس بووک 5 هزار طرفدار دارد . به خاطر این که شمشیر دو سر دستش نمی گرفت تا طرفدارای فیلم های اکشن و هنر های رزمی عاشقش بشن!! "

مهربان همسر گفت : این دری وری ها چیست که می گویی؟ بیا بخوریم به سلامتی خودمان!

گفتم: به سلامتی خودمان! نه به خاطر خودم که آخرش هیچ گهی نشدم . به خاطر تو داداش که عشق منی !

مهربان همسر ابرو هایش را در هم کشید و گفت: تو که مست نیستی چرا ادایش را در میاوری؟

گفتم: به سلامتی آدم هایی که ادا ی مستی در میارن . نه به خاطر این که بلدند چطور فیلم بازی کنن به خاطر این که می دونن بعضی حرف ها رو فقط باس تو حالت مستی زد.

مهربان همسر گفت : خب بعد...؟

گفتم : به سلامتی اون احمقی که نمی دونست باید بگه "عناصر" که عربی است یا بگوید "المان" که فرنگی است! گفتم " به سلامتی اون که نمی دونه به عربی باس حرف بزنه یا به فرنگی. به سلامتی اون که انتخاب دیگه ای نداره و زبون مادریش رو سالها پیش لولو برده و حالا لالمونی گرفته! به سلامتی همه اونها که لالمونی گرفتن نه به خاطر این که حرفی ندارن که بزنن . به خاطر این که حتی خودشون هم همزبون خودشون نیسن!"

مهربان همسر بطری را از جلوی دستم برداشت و گفت: همین جور ادامه بده. کم کم داری گرم می شی!

گفتم : به سلامتی اون احمقی که نتونسته یه داستان رو تا ته بخونه چون که اون داستان پر بوده از المان ها و عناصر مذهبی! به سلامتی اون که حالش از افراطی گری به هم می خوره ولی خودش داره تبدیل می شه به یک افراطی !

وقتی از عمه خود حرف می زنیم , از چه چیز حرف می زنیم؟

2011-08-08T01:36:00.001-07:00

شماره اش را که روی گوشی دیدم تعجب کردم. عادت نداشت این موقع صبح زنگ بزند.

پرسید"کجایی؟" صدایش خواب آلوده بود.

گفتم فکر کرده است الان کجا می توانم باشم. سر کار هستم دیگر!

گفت می خواهد مرا ببیند . خمیازه ای کشید و پرسید که می توانم یک مرخصی ساعتی رد کنم و بروم پیش او.

پرسیدم مگر او الان سر کار نیست. گفت "نه! که نیست". صدایش مثل وقت هایی بود که خیلی سرحال است .

توضیح داد زنش دیشب خواب بدی در مورد عمه اش دیده و یکدفعه دلش برای عمه پیرش تنگ شده و صبح زود بلند شده تا برود به عمه اش سر بزند و حالش را بپرسد.

گفتم "خب..؟" گفت " نگرفتی دیگر! خانه عمه جانش در کرج است و حتی اگر بخواهد برود تا دم در خانه طرف و برگردد دو سه ساعتی طول می کشد تا برگردد. شاید هم بیشتر. حتما بیشتر."

فهمیده بودم منظورش چیست اما باز گفتم "خب..؟"

گفت " تو نمی خواهی به این عمه پیرت که اینجا روی تخت دراز کشیده و حتی حال این را ندارد که از جایش بلند شود, سر بزنی؟ "

گفتم " مگر تو برای من مرخصی هم باقی گذاشته ای؟ چه بهانه ای بیاورم آخر؟"

خمیازه دیگری کشید و گفت " اگر می خواهی نیایی هم , نیا. دیگر چرا..."

حرفش را قطع کردم و گفتم " نه! واقعا می گویم از بس بهانه های جور واجور برای این مردک آورده ام دیگر حرفم را باور نمی کند"

نخودی خندید و گفت "به رئیست بگو که برای عمه جانت یک مشکل جدی پیش آمده. بگو این عمه پیرت جز تو هیچکس را ندارد و اگر همین الان نروی به او سر نزنی ممکن است از غصه دق کند و بمیرد. آن وقت خونش به گردن اوست که به تو مرخصی نداده!"

وقتی حرف با مزه ای می زد که حودش هم خوشش می آمد دیگر دست بردار نبود. حالا هم اگر ولش می کردم تا شب راجع به عمه بدبخت و تنها و پیر من قصه هزار و یک شب می بافت.

گفت " بگو عمه ام سرطان دارد دو تا سکته هم زده است و الان منتظر سومی اش است. بگو دکتر ها جوابش کرده اند. اصلا بگو وقتی بچه بوده ای تمام مدت در خانه همین عمه بوده ای و حق مادری به گردنت دارد و چه می دانم از همین چیز ها که زنم امروز صبح به من می گفت دیگر. شما زن ها که خوب بلدید شلوغش کنید."

بعد هر دویمان ساکت شدیم.

من گفتم که زنش باید قصه گوی خوبی باشد. کمی بی حوصله گفت " مگر تو نیستی؟ همه زن ها همینند!"

بعد هم گفت زودتر تکلیفش را معلوم کنم تا اگر نمی روم بلند شود لباس بپوشد برود اداره اش . گفتم که خودش خوب می داند که پیش او می روم اما قبل از آن می خواهم یک چیزی بپرسم.

گفت خب بپرسم دیگر!

گفتم "اگر زنش هم ..."

حرفم را قطع کرد و گفت می دانسته که الان می خواسته ام همین را بگویم و اگر او بعد این همه مدت ما زن ها را نشناخته باشد برای لای جرز خوب است.

بعد هم باز خمیازه کشید و گفت که آدم آزادی خواهی است و به حریم زندگی خصوصی عیالش احترام می گذارد و حتی از شادی او خوشحال هم می شود و انگار که در یک مصاحبه مطبوعاتی, چیزی دارد سخنرانی می کند گفت " سوال دیگه ای ...؟"

چیزی نگفتم. گفت "چرا ساکتی؟" باز هم چیزی نگفتم.

گفت " داری به عمه ات فکر می کنی؟" بعد هم نخودی خندید.

گفتم " چی می شد اگر همه می رفتند با عمه هایشان زندگی می کردند؟ منظورم مثلا زنت است یا تو یا..."

گفت : منظور؟

گفتم : این جوری کسی مجبور نبود از صبح تا شب به آدم های دور و برش دروغ بگوید.

سریع گفت : ما از همان روز اول حرف هایمان را در این مورد با هم زده ایم .یادت که نرفته؟

خدای من!! دومرتبه فکر کرده بود که من می خواهم جای زنش را بگیرم.

گفتم : دیوانه ای تو؟ راجع به خودمان که حرف نمی زنم . مثلا دارم یک جور سوال فلسفی می پرسم.

گفت : آها! از اون لحاظ؟

هر وقت نمی دانست چه باید بگوید این را می گفت.

گفتم : منظورم این است که اگر همین الان یک نفر از آسمان نازل شود و همه را به عقد عمه هایشان در بیاورد چقدر طول می کشد تا آدم هایی که با هم زندگی می کنند دوباره شروع کنند به دروغ گفتن به همدیگر؟

گفت: نه! نشد دیگر!حساب کار دستت نیست. آخر همه که یک عمه ندارند!! عمه کوچیکه, عمه بزرگه, عمه وسطی, عمه چاقه, عمه لاغره, عمه مایه داره, عمه ...

گفتم : آها! از اون لحاظ؟

یک انسداد ساده

2011-08-06T06:07:00.000-07:00

انگار نه انگار که امشب شبی است که مهربان همسر بر می گردد. انگار این من نبودم که چند لحظه پیش نشسته بودم و داشتم فکر می کردم که چطور می شود او را سورپرایز کرد.

تلفن که زنگ زد می دانستم نباید خبر خوبی باشد. کاش گوشی را برنمی داشتم. از این بدتر نمی شد که من خبر داشته باشم و او بی خبر باشد.

دفعه قبل هم زنگ تلفن کار دستم داد. آن شب هم درست وقتی که نشسته بودم جلوی ساعت و داشتم حساب می کردم که چند دقیقه مانده به این در باز شود و چمدان سبک یک نفری اش را بگذارد داخل راهرو تلفن زنگ زد.

فکر کردم از فرودگاه امام زنگ زده که بیدارم کند اما این طور نبود.

زنگ زده بود که بگوید وسط راه در فراکفورت گیر کرده است و با یک شب تاخیر می آید . انگار که مثلا من سیب زمینی چیزی باشم و دل و این حرف ها نداشته باشم.

دلت می خواهد امشب هم زنگ بزند و بگوید آمدنش یک هفته به تاخیر افتاده است؟

نه! دیگر نمی توانم.

دلم نمی خواهد حتی فکرش را کنم. مسخره است! تا همین چند لحظه پیش نشسته بودم و حساب می کردم چطور غافلگیرش کنم. داشتم فکر می کردم چطور است برق ها را خاموش کنم و خودم هم بروم یک جایی قایم بشوم.

این دفعه دیگر کلید دارد و خودش می آید تو. لازم نیست در را برایش باز کنم.

اما کجا قایم بشوم؟ کمد لباس ها؟ زیر میز تحریرم؟

فکرش را بکن که بیاید یکی یکی اتاق ها چراغ ها را روشن کند و مرا صدا بزند . تعجب کند و نگران شود . آن وقت من یک گوشه ای دارم به صدایش گوش می دهم و کر کر می خندم.

چه کار دیگری می شود کرد؟

حتی به خریدن گل هم فکر کردم.

چطور است تا صدای آسانسور آمد بی سر و صدا و در تاریکی بروم بیرون منتظرش بایستم. با چشم های بسته و یک آغوش باز؟

ولی بعدش چه؟ بعد از این که محکم بغلش کردم و بوی تنش را نفس کشیدم. بعدش چه ؟ چطور بگویم ؟

تلفن که زنگ زد می دانستم نباید خبر خوبی باشد. کاش گوشی را برنمی داشتم. کاش این طور نمی شد که من خبر داشته باشم و او بی خبر باشد.

این تلفن آخری بد جوری همه امید ها را به باد داد. قبل از آن خودم هم هنوز تسلیم واقعیت نشده بودم. هزار جور بهانه داشتم برای این که بگویم همه آنها دارند اشتباه می کنند.

چشم هایش درشت است. من گریه هایش را قبلا هم دیده ام.

وقتی داشت می رفت دل درد های مهرناز تازه شروع شده بود. حالت تهوع داشت و هر چه را می خورد بالا می آورد. تابلوی انسداد بود. یک انسداد ساده. باید می رفت اندوسکوپی می شد.

شبی که داشت می رفت پرسید: ممکن است چیز بدی باشد؟ گفتم: نه!

گفتم: هنوز جواب بیوپسی نیامده است اما من به تو قول می دهم چیزی که در عرض سه چهار روز انسداد بدهد بدخیمی نیست. یک زخم ساده است. تازه مهرناز که کاهش وزنی نداشته است. نمی شود که آدم شب بخوابد و صبح بیدار شود ببیند جواب بیوپسی اش کارسینوم است.

پرسید " واقعا؟ " لحنش امیدوار و خوشحال بود. طوری بود که انگار برایش کار مهمی کرده ام. انگار این من بوده ام که با دست های خودم جلوی سلول های بدخیم را گرفته ام تا به خواهر عزیزش حمله نکنند.

دوباره پرسد " واقعا؟"

نباید معطل می کردم وگرنه شک می کرد و در تمام طول سفرش دل نگران می ماند. چشم هایم را طوری بستم که معنی بله بدهد و سرم را گذاشتم جایی بین شانه و سینه اش و به صدای آرام نفس هایش گوش دادم.

در این مدتی هم که سفر بود هر شب که با گوگل تاک حرف زده ایم او مدام حال مهرناز را پرسیده است و من مدام چرت و پرت تحویلش داده ام. گفته ام جواب بیوپسی هنوز نیامده است.

گاهی هم شده که مهربان همسر شک کرده و پرسیده بدترین حالت این داستان چطور ممکن است باشد. و من گفته ام : در بدترین حالت جراحی می شود و اصلا گور بابای معده!

مهربان همسر از این که من این طور حرف بزنم خوشش نمی آید. می پرسد اگر معده را بردارند پس تولید اسید چه می شود و آیا مهرناز بعدا سو هاضمه نخواهد گرفت؟سو هاضمه؟!!

دو روز بعد جواب بیوپسی آمد. مشکوک بود اما چون نمونه کافی نبود باید آن را تکرار می کردند. حالا مشکل دو تا شده بود. معده تخلیه نمی شد حتی با لوله ان جی و توده غذا و مایعاتی که در معده بود اجازه آندوسکوپی را نمی داد. چه چیزی می تواند یک همچین انسدادی بدهد؟ برای این که لج خودم را در بیاورم هی راه می رفتم و می گفتم : یک زخم ساده؟ یک انسداد ساده؟ همه چیز خیلی ساده است نه؟

مجدد آندوسکوپی شد. آدنو کارسینوم با ساینت رینگ سل !!

رفتم سر بخت کتاب های جراحی. مرده شوی !! یک ساب تایپ وحشتناک از آدنو کارسینوم ها بود. خدای من!!

و حالا یکی یک دانه دختر مهرناز زنگ زده بود تا گزارش سی تی را برایم از پشت گوشی بخواند. با همان لحنی که می پرسد "دایی هنوز نیامده است؟" می گوید : " این آسیت که دکتر گفته چیز خوبی نیست یعنی چه؟"

یک نفر در من دیوانه وار تکرار می کند: آسیت آسیت آسیت. مثل احمق ها چیز هایی راجع به سی تی اسکن به هم می بافم و هی می گویم که همه چیز مرتب است و او لازم نیست نگران مادرش باشد.

می نشینم روی زمین و تکیه می دهم به دیوار. حالا من امشب به مهربان همسر چه بگویم؟ چطور بگویم؟ کاش امشب زنگ می زد و می گفت یک جایی وسط راه گیر کرده. می گفت استاپ چنج کار دستش داده و باید با پرواز بعدی بیاید.

ابر انسان معنای زمین است.

2011-07-30T22:56:00.001-07:00

انسان بندی است بسته میان حیوان و ابر انسان. بندی بر فراز مغاکی. فرا رفتنی است پر خطر. در راه بودنی پر خطر. واپس نگریستنی پر خطر. لرزیدن و درنگیدنی پر خطر.

آنچه در انسان بزرگ است این است که او پل است نه غایت. آنچه در انسان خوش است این است که او فراشدی ست و فرو شدی.

برادرانم شما را سوگند می دهم که به زمین وفادار مانید و باور ندارید آنانی را که با شما از امید های ابر زمینی سخن می گویند. اینان زهر پالایند چه خود دانند یا ندانند.

دوست می دارم خوار شمارندگان بزرگ را زیرا که پاس دارندگان بزرگ اند و خدنگ های اشتیاق به سوی کرانه ی دیگر.

دوست می دارم آنانی که برای فرو شدن و فدا شدن نخست پس پشت ستارگان دنبال دلیل نمی گردند.

دوست می دارم آن که خدای خود را گوشمال می دهد زیرا که عاشق خدای خویش است.

دوست می دارم آن که را چون تاس به سودش افتد شرمسار شود و پرسد : نکند قمار بازی فریبکار باشم؟

دوست می دارم آن را که برای شناخت می زید و شناخت را از آن رو خواهان است که می واهد روزی ابر انسان بزید.

دوست دارم آن را که روانش خوشتن-بر-باد-ده است و نه اهل سپاس خواستن و نه سپاس گزاردن.

چنین گفت زرتشت

یک روز خوب

2011-07-30T10:25:00.000-07:00

یک روز صبح وقتی میل باکس ام را باز کردم دیدم شهر نوش پارسی پور برایم ایمیل زده و نوشته است "داستان هایت خوب بودند". ایمیلش را که خواندم نا خوداگاه از روی صندلی پریدم . طوری پریدم که صندلی افتاد و یک وری شد بعد هم با عجله دویدم به سمت در اتاق انگار که یک نفر در هال نشسته و من باید سریعا این خبر را به او بدهم .

سرعتم موقع دویدن چنان زیاد بود که قالیچه از زیر پایم در رفت و ولو شدم روی سرامیک های اتاق. زانوی چپم درد گرفته بود اما اصلا برایم اهمیت نداشت. اصلا درد را حس نمی کردم. قلبم انگار در شقیقه هایم می زد. نمی توانستم نخندم. در هال می دویدم و برای خودم جفتک می انداختم. رو به قاب عکس ها به هوا مشت می زدم و صدا های عجیب و غریب از خودم در می آوردم.

همین که توانستم خودم را یک جا بند کنم زنگ زدم به مهربان همسر . همان طور که نفس نفس می زدم گفتم "شهر نوش پارسی پور را می شناسی ؟" گفت "نه! "

گفتم "ببین هانی یک کسی است در مایه های پروفسور گایم تو ". گفت "خب ...؟"

گفتم "برایم نوشته که داستان هایت خوبند". گفت "واقعا؟..."

یک جوری گفت “واقعا؟ " که فهمیدم اصلا قضیه را نگرفته است.

گفتم " این خیلی عالیه! یعنی از کار های من خوشش آمده". گفت "حالا شاید همین طوری گفته که دلت نشکند! "گفتم "این احتمال هم هست ولی شاید هم واقعا خوشش آمده." مهربان همسر گفت "شاید. "

گفتم "اگر این طوری باشد یعنی ممکن است یک روزی داستان های خیلی خوبی بنویسم. "مهربان همسر گفت "آره عزیزم احتمالش هست. " پشت تلفن قهقهه زدم و گفتم "مثلا مثل ویرجینیا وولف؟" . گفت "به شرط این که خودکشی نکنی."

گفتم "قول می دم" . گفتم "اصلا هر چی تو بگی و هر چی تو بخوای. از الان تا آخر عمر"

مهربان همسر گفت "ای کلک! !؟ "

خداحافظی که کردم یادم افتاد هزار سال پیش وقتی خیلی هیجان زده می شدم یک کار بود که آرومم می کرد. وسط هال ایستادم. پاهایم را جفت کنار هم نگه داشتم و شروع کردم به چرخیدن دور خودم. یک چیزی شبیه ورزش باستانی یا شاید هم سماع .

وقتی حسابی دور گرفتی باید با دست هات حرکاتی در خلاف جهت چرخش تنه انجام بدی. هر حرکتی که دوست داری . حرکات افقی راحت ترند . می تونی چشم هات رو ببندی و فکر کنی با یک همرقص داری می چرخی .

نمی دانم این جور موقع ها و با این مانور عجیب و غریب چه بلایی سر اندولنف و پری لنف گوش داخلی می آید اما یک حس لذت بخشی خاصی است! انگار پشت سر هم دل آدم هری بریزد پایین !

خیلی لذت بخش است که فکر کنی یک نفر آدم حسابی به تو گفته است " کارت خوب بود."

تا مدت ها بعد به خاطر درد زانوی چپم می لنگیدم و راه می رفتم. اما درد خوبی بود به یادم می آورد که شهر نوش پارسی پور جواب ایمیلم را داده است.

امروز صبح هم می خواستم زنگ بزنم به مهربان همسر و بگویم " هانی! مهدی ربی رو می شناسی؟"

خدنگ های اشتیاق به سوی کرانه ی دیگر

2011-07-28T01:00:00.000-07:00

زرتشت با مردم چنین گفت :

روزگاری روان به خواری در تن می نگریست و این خوار داشتن والاترین کار بود.

روان تن را رنجور و تکیده و گرسنگی کشیده می خواست و اینسان در اندیشه گریز از تن و زمین بود. وه! که این روان خود هنوز چه رنجور و تکیده و گرسنگی کشیده بود!

و شهوت این روان بی رحمی با خویشتن بود.

روزگاری کفران خدا بزرگترین کفران بود اما خدا مرد و در پی آن آین کفر گویان نیز بمردند.

اکنون کفران زمین سهمگین ترین کفران است.

کدام است بزرگترین تجربه ای که توانید کرد؟

آن تجربه ساعت خوار داشت بزرگ است. آن ساعت که از نیک بختی خویش به تهوع می آییدو از خرد و فضیلت خویش نیز.

ان ساعت که می گویید: چه سود از نیک بختی ام که همه مسکینی است و پلشتی و آسودگی نکبت بار!

حال آن که نیک بختی ام چنان می باید که هستی را بر حق کند

که هستی را بر حق کند

باید از اصل زیرش زد!

2011-07-25T15:18:00.000-07:00

صادق هدایت بطری ودکایی را که روی میز بود نشانم داد و گفت :

"این بطری را می بینی؟ اگر بگویم برچسبش را کج چسبانده اند

زشتی شکل بطری

بی تناسبی رنگ های بر چسب

زشتی خطی که با آن اسم مارکش را نوشته اند

و محتوای جگر خراشش را

تو جیه کرده ام.

ندیده گرفته ام....

وقتی می شود یکی دو ایراد گرفت که بقیه بطری قابل قبول باشد. اما این بطری و آنچه در آن است آنقدر عیب دارد که دیگر جای ایراد نیست ...

باید از اصل زیرش بزنم."

آشنایی با صادق هدایت . صفحه 44

برادر خاطرت هست؟

2011-07-25T15:06:00.001-07:00

برادر كي برايم تبديل شد به يك دوست و يك محرم اسرار؟ كي دست برداشت از اين كه مرا "بشكه" صدا بزند و من از كي به بعد ديگر سراغ كيف مدرسه اش نرفتم تا دفتر هايش را پاره پاره كنم .

از بس كه شلخته و شيطان بود گمان نكنم هيچ وقت از خودش پرسيده باشد كه چرا هر از چند گاهي كتاب و دفتر هايش از وسط جر مي خوردند. در عوض مامان مي فهميد و حسابش را كف دستش مي گذاشت تا از اين به بعد مراقب وسايلش باشد و چشم هاي من از بد جنسي برق مي زد. گاهي هم اگر از دعوايمان مدت زيادي گذشته بود مي رفتم و وساطت مي كردم كه مامان اين بار به خاطر گل روي من از سر تقصيراتش بگذرد!! بشر هميشه معصومانه جنايت مي كند .

شايد هيچ وقت ديگر مثل آن موقع ها به هم نزديك نشويم. همه حرف هايم را برايش مي گفتم. همه داستان هايي را كه مي خواستم بنويسم برايش تعريف مي كردم حتی قبل از این که پیش نویسش را روی کاغذ بیاورم. هرچند این یکی بر خلاف توصیه های هدایت بود که می گفت داستان نیمه کاره مثل دختر باکره است و نباید آن را دست غریبه ها بدهی. برادر غریبه نبود آن سالها.

و یک قران مجید هم داشتیم. قرانی که من و او به آن با اخلاص تمام ایمان آورده بودیم کاری بود از م. فرزانه به اسم " آشنایی با صادق هدایت " که من و او وقتی هنوز اسمش را نگذاشته بودیم "قران مجید" به اختصار می گفتیم " آشنایی" .

هر دو نفرمان حافظ کامل جز به جز این قران بودیم. آن روز ها واقعا هدایت را می پرستیدیم و حالمان از هر چه رجاله و لکاته بود به هم می خورد. روشن فکری خون هردویمان حسابی پیک زده بود.

قدم به قدم از روی نام هایی که هدایت به م.فرزانه معرفی کرده بود کتاب می خریدیم و می خواندیم. آن روز ها من یادداشت های روزانه ام را فقط با خود نویس می نوشتم و انگشت هایم همیشه جوهری بود.

به نظر دادن می گفتیم اظهار لحیه کردن. وقتی چیزی می نوشتیم و برای هم می خواندیم آخرش پوزخند می زدیم و می گفتیم بچه با گه خودش بازی می کند. وقتی به هم می رسیدیم به جای سلام می گفتیم یا هو و یا یا حق. یک وسواس هم پیدا کرده بودیم که در متن هایمان تا جایی که می شود فقط از واژه های پارسی سره استفاده کنیم.

وقت و بی وقت هم از هر چیزی خوشمان نمی آمد زیر لب می گفتیم "مرده شوی" و در همان حال با انگشت در هوا می نوشتیم Merdre

این اولین لغت فرانسه ای بود که یاد گرفتیم . فرانسه من هنوز هم در همان حد است اما برادر بعدا کلی کلاس رفت و مدرک گرفت و حالا با لهجه به قول خودش پاغی می تواندحرف بزند.

همه کتاب داستانهایی را که من خوانده ام او هم خوانده است اما مثل من غرق در داستان ها نمی شد. کتابی را که خوانده بود می بست و از خانه بیرون می زد. می رفت باشگاه. با دوست هایش بیرون می رفت و ...

اما من دور اول را که می خواندم تازه می نشستم کتاب را جلد می کردم. در موردش به خیال خودم نقد می نوشتم. بعد هم دور دوم را با دقت بیشتری شروع می کردم.

داشتم فکر می کردم از کی شروع کردیم به فاصله گرفتن از هم؟ از وقتی من ازدواج کردم؟ یا بعد تر ها که او ازدواج کرد؟

یا اصلا بعد از همان شام لعنتی در رستوران بوف با یک دوست مشترک ؟ همان شامی که بعدش هر سه تایمان گند زدیم به امتحانات پایان ترم و علوم پایه !

فکر کنم از همان موقع بود که تصمیم گرفت تعقل مدرنیسم را با همه کبکبه و دبدبه اش رها کند و بیافتد دنبال یک مرشد تا راه و چاه سیر و سلوک را نشانش بدهد.

الان که فکرش را می کنم خنده ام می گیرد. آخر این حرف ها را با یک من سریشم هم نمی شد هیچ جوری بچسبانی به او. جستجوی خدایی "دیگر گونه" ! آن هم با مرشدی که خودش می گفت بوی گند دهانش حال او را به هم می زده اما با خودش می گفته که شاید این هم یک مرحله باشد.

مرحله امساک از مسواک و نخ دندان!!

و نمی دانم کی از خط عرفان هم در آمد و افتاد دنبال به قول خودش "پیشرفت" . پیشرفت یعنی به دست آوردن چیز هایی مثل مدرک و ادامه تحصیل. .مثل شغل .مثل پول . مثل پاسپورت کانادا. چیز هایی که بشود با عدد آنها را اندازه گرفت. معیار هایی که قابل لمس کردن باشند. آدمیزاد بتواند آنها را در دستش بگیرد و به آن افتخار کند. یا حتی از آن شرمسار باشد. هر چه هست باید دیده شود.

بعد از آن همه معلق زدن خودش در موسیقی سنتی و غربی حالا جناب برادر به من نصیحت می کرد که : فقط یک جور موسیقی به درد می خورد. موسیقی که عملکرد تو را بالا ببرد. موسیقی که موقع درس خواندن تمرکزت را بیشتر کند یا به درد لغت حفظ کردن لغت های جدید زبان بخورد.

آخرین باری که با هم در مورد هدایت حرف زدیم بعد از مستندی بود که بی بی سی پخش کرد. برادر می گفت : وقتی همه شان از فرانسه برگشتند یک مدرک دستشان بود. هر کدام برای خودشان شغلی داشتند به جز هدایت. خب معلوم است که افسرده می شود.

حالا که فکرش را می کنم می بینم هیچ بعید نیست که حق با تو باشد. یک روز بالاخره من هم باید دست از این رویا پردازی هایم بردارم و بیافتم دنبال پیشرفت. ولی راستش را بخواهی من هنوز هم دلم تنگ می شود برای این که در کتابخانه بیمارستان امیر اعلم راه بروم و مدام به این فکر کنم که هدایت همینجا پشت همین پنجره می ایستاده است و با انگشت روی هوا می نوشته است : Merdre

بعثه الاسلامیه

2011-07-21T02:58:00.001-07:00

مهربان همسر راست می گفت که هر شنبه شب آن جا خیلی شلوغ می شود. میدان شهرداری "تریست" را می گویم . میدان که می گویم منظورم محوطه وسیعی است دقیقا جلوی ساختمان شهرداری.

خود همین ساختمان شهرداری هم برای خودش یک شاهکار معماری بود. دم ورودی ساختمان کنار پنجره های متعددش و روی سقف بلند آن تا جایی که می شد مجسمه کار کرده بودند. مجسمه هایی که در شب زیر نور پردازی حساب شده ساختمان دو چندان زیبا به نظر می رسیدند.

دور تا دور میدان هم رستوران هایی بود که میز و صندلی هایشان را بیرون چیده بودند و پر از مشتری. آخر هفته ها گروه های موسیقی جوان و نه چندان مشهور می آمدند و در میدان برنامه اجرا می کردند.

میدان جای سوزن انداختن نبود. زوج های پیر و جوان پیرمرد و پیرزن دختر و پسر و حتی بچه های کوچک روی دوش پدر هایشان و یا کنار آنها ایستاده بودند و با صدای بلند و کر کننده موزیک می رقصیدند.

یک کنسرت مجانی . یک شادی جمعی و بدون مقدمه و مناسبتی.

آن طرف میدان یک خیابان بود و آن طرف تر دریا و ساحل که پر بود از نیمکت هایی که مردم روی آن نشسته بودند و آبجو می نوشیدند. عده ای هم سگ شان را برای گردش آورده بودند و در ساحل قدم می زدند.

من اما دست مهربان همسر را گرفتم و کشیدم به سمت اسکله دنج و خلوتی که چند روز پیش این طرف ها پیدا کرده بودم. یک اسکله سیمانی که حدود پانصد متری در دریا پیش می رفت.

نشستیم روی آخرین نیمکت اسکله. نزدیک ترین جا به دریا. قایق ها و کشتی های تفریحی در دور دست ها حرکت می کردند و از آن فاصله فقط چراغ های روشنشان دیده می شد.

صدای موزیک و فریاد های شاد مردم از دور با صدای موج هایی که خود را بر ساحل سیمانی می کوبیدند در هم می شد و معجون مست کننده ای از آرامش و امنیت می ساخت که آدم تا مغز استخوان حسش می کرد.

نشستیم روی نزدیک ترین نیمکت به دریا. سه نفر بودیم. من و مهربان همسر و دوست مهربان همسر. ساندویچ هایی را که در خانه درست کرده بودم بیرون آوردم. کمی آن طرف تر از ما دختر و پسر نوجوانی درست لبه اسکله نشسته بودند و پا هایشان را آویزان کرده بودند. سیزده یا چهارده ساله. من فقط صورت دختر را می دیدم با موهای لخت و بور که خم شده بود روی پسرک و می بوسیدش.

مهربان همسر وسط مباحثاتش آرام دستم را گرفت و فشرد و به فارسی گفت : این طوری نگاهشان نکن.

یک تکه ساندویچ گرفت طرفم تا مشغول شوم و شیطنت نکنم.

یاد کتاب "آشنایی" افتادم . م فرزانه هم وقتی برای اولین بار به فرانسه رفته بود و موقع رد شدن از مقابل باغ لوکزامبورگ خانم فرانسوی همراهش از او خواسته بود به زوج هایی که مشغول بوسیدن همدیگر هستند خیره نگاه نکند و بعد هم اضافه کرده بود "شماها به این جور آزادی ها عادت ندارید!".

می خواستم به مهربان همسر بگویم که خودم می دانم این کار بی ادبی است اما آخر آنجا زیادی تاریک بود کسی متوجه نمی شد. زاویه دید دوستش هم طوری نبود که بتواند مسیر دید مرا دنبال کند. از این حرف ها گذشته آن صحنه زیبا بود. خیلی زیبا بود. نمی شد خیره نگاهش نکرد. پشت سرشان سیاهی دریا بود که نور روی آن بازی می کرد و هر دویشان به قدری معصوم به نظر می رسیدند که آدم فکر می کرد به تابلوی نقاشی چیزی دارد نگاه می کند.

پیرزنی با مو های یکدست سفید همراه سگ بزرگش از جلویمان گذشت. پیرزن آرام آرام و زیر لب آواز می خواند و سگش هم هر از چند گاهی با پارس کردن به او جواب می داد.

دوست مهربان همسر بلند شد که برود نوشیدنی چیزی بخرد. دلم نمی خواست از آنجا برویم . دلم می خواست تا ابد میان آن مردم که شادی برایشان این قدر در دسترس بود می ماندیم .

دلم می خواست از دوست مهربان همسر بپرسم مردم آنها چطور به این آرامش و آزادی رسیده اند؟ چه هزینه ای داده اند؟ چند سال طول کشید ؟

چند تا شاعرشان پای چوبه دار رفته است؟ چند بار انقلاب کرده اند؟ در انقلاب هایشان مردم پا برهنه دنبال روشن فکر هایشان راه افتادند یا بر عکس ؟ کدام ؟ چقدر برای این که در این هوای پاک امنیت و آرامش را نفس بکشند شهید داده اند؟ در مدرسه هایشان مگر چه چیزی به بچه هایشان یاد می دهند که این قدر همه با وسواس قوانین را رعایت می کنند؟

اصلا مگر چند تا چاه نفت اضافه بر ما دارند که در این جا کودکانی پیدا نمی شوند که با لباس ژنده بخواهند به آدم به زور آدامس و چسب زخم بفروشند و با چشم های گود رفته و التماس هایشان روح آدمیزاد را از شدت احساس گناه و بدبختی بیاندازند به حال نزع ؟

چند تا شاهکار ادبی در تاریخشان دارند؟ چند تا نویسنده قدر قدرت داشته اند که به این مردم یاد داده اند به عشق دو نو جوان سیزده ساله احترام بگذارند و مزاحم شان نشوند؟

به مهربان همسر می گویم بیا برویم از پشت دست های این دو تا نو جوان لاغر و معصوم را بگیریم و با خشماگین ترین صدایی که به عمرشان شنیده اند با نفرت تمام از آنها بپرسیم که چه نسبتی با هم دارند؟

مهربان همسر ساندویچش را گاز می زند و می خندد. می گویم حد اقل بیا برویم این خانم جوانی را که روی نیمکت دراز کشیده یا یک تاپ و شلوارک کوتاه امر به معروف و نهی از منکر کنیم. او باید بداند که مردانی که از اینجا رد می شوند هر لحظه ممکن است اختیار از دست بدهند و به او حمله کنند. راستی چرا کسی به او حمله نمی کند؟ مزاحمش هم نمی شوند؟حتی متلک هم بارش نمی کنند؟ این جا دیگر چه جور جایی است !!

باز می خندد. می گویم این وظیفه ماست چرا توجه نمی کنی؟ ما باید مردم این جا را هر طور شده از این همه گمراهی و ظلالت نجات دهیم وگرنه در قیامت از ما سوال و جواب می کنند و با سیخ داغ و گرز آهنین حسابمان را می رسند .

اصلا در تمام این شهر یک صندوق صدقه پیدا نمی شود. پس مردم این جا چطور هفتاد و دو بلا را از خودشان دور کنند؟

مهربان همسر به حرف های بسیار بسیار جدی من هیچ اهمیتی نمی دهد. مجبورم تنبیه اش کنم. می نشینم روی پاهایش . ساندویچش را از دستش می گیرم و می گذارم کنار.

می بوسمش. می بوسمش و نمی دانم چرا دلم می خواهد گریه کنم.

پس این گریه برای چیست؟

2011-07-18T08:41:00.001-07:00

از دیشب که از فرودگاه برگشته ام راه به راه از خودم می پرسم "هیچ معلوم هست تو چه مرگت شده است؟" و جوابی ندارم که بدهم.

به خودم می گویم نکند پی ام اسی ؟

نه! نیستم.

می پرسم نکند از چیز دیگری ناراحتی ؟ با کسی دعوا کرده ای ؟

نه!

از دست کسی دلگیر شده ای؟

نه!

پس این گریه برای چیست؟

دست می کشم به گونه های خیسم و می بینم که راست می گوید. دارم بی صدا دارم زار می زنم.

چقدر با آن شلوار جین و تی شرت نو برازنده و جذاب شده بود! یک کوله روی شانه هایش انداخته بود و یک کیف هم دستش گرفته بود و همه زندگی اش را در دو چمدان سبز جمع کرده بود پشت سرش. بقیه را یا فروخته بود یا بخشیده بود و یا دور انداخته بود. طوری که انگار دیگر هرگز بر نخواهد گشت. برای چه باید برگردد؟

همین طور که نشسته بودم روی صندلی های فلزی فرودگاه از دور براندازش می کردم. لاغر شده بود. صورتش خسته بود. هیجان زده بود. چشم هایش دو دو می زد. آرام نمی گرفت یک گوشه. مدام این طرف و آن طرف می رفت . با این و آن حرف می زد . می رفت و می آمد . می رفت و می رفت و می رفت .

به خودم گفتم "این مسخره بازی ها دیگر چیست؟ مگر و قتی که همین تهران بود چند وقت به چند وقت او را می دیدی ؟ مگر در همین دیدن ها چقدر از حرف های دلش را می شنیدی؟ "

به خودم گفتم "یک نفر که مدت ها بود او را ازدست داده بودی دارد می رود". گفتم . "همیشه آرزو داشت برود. می دانی چقدر بابت این رفتن زحمت کشیده است؟ به آرزویش رسیده حالا باید خوشحال باشی . مگر نه؟ "

بله حق با شماست ! خوشحالم

پس این گریه برای چیست؟

دست کشیدم به گونه هایم دیدم خیس خیس است.

وقتی می ایستد فاصله زانو هایش از هم پیدا می شود. نه آنقدر که بقیه متوجه شوند. به گمانم فقط منم که به این موضوع دقت می کنم. بیشتر به خاطر این که یادم بیاید قهرمان والیبال است. بازی اش را هیچوقت در سالن و از نزدیک ندیده ام . فقط مدال هایش هست و خاطره های شکستگی های پشت سر هم دست و پاهایش و این حس که به خودم بگویم برادر یک قهرمان است!

زندگی این جا خیلی سخت شده است. روز به روز هم بدتر می شود. همین که از این جا برود کلی از مشکلاتش حل می شود. پیشرفت می کند. در شرکت های بزرگ و بین المللی کار می گیرد. پولدار می شود. یک خانه بزرگ می خرد که در خانه اش زمین تنیس داشته باشد. یک ماشین مدل بالا می اندازد زیر پایش و کم کم دیگر همه این ماجرا های عذاب دهنده اینجا را فراموش می کند. باید خیلی از این بابت خوشحال باشی. خیلی ها آرزوی این لحظه را دارند.

خوشحالم. برایش خوشحالم. خیلی زیاد.

پس این گریه برای چیست؟

دست می کشم به گونه هایم می بینم خیس خیس است.

مثل وقت های که آشفته است دست می برد میان موهایش. چشمم می افتد به ناخن همیشه بلند انگشت اشاره اش. چند ساعت پیش در خانه جعبه سه تارش را دیده بودم و پرسیده بودم "سازت را با خودت نمی بری؟" گفت "خیلی دلم می خواست ولی نمی شود"

وقتی کف دست هایمان را بر اساس هندسه اقلیدسی بر هم منطبق می کردیم و می دیدم که قد انگشت هایش دقیقا دو برابر انگشت هایم است.

بلند و کشیده و خوش فرم. همیشه فکر می کردم این انگشت ها خلق شده اند برای رقصیدن روی کلاویه های پیانو. نه حتی ارگ. فقط پیانو.

برای خودش یک پیانو می خرد و می گذارد داخل خانه بزرگش و در مهمانی های آخر هفته ای که می دهد برای دوست ها و مهمان هایش پیانو می زند. همان کسانی که اول بار اسمشان را از او شنیدم. کلایدر من . باخ . ویوالدی .

هزار بار بهتر از آن همخانه قدیمی اش که چندین و چند تا معلم خصوصی داشت. اصلا مگر همین سه تار و ارگ را با معلم یاد گرفت؟ نه! این انگشت ها نوازنده مادرزادند.

صاحبشان باید برود جایی که دیدن ساز حرام نباشد. صدای ساز کراهت نداشته باشد. باید برود جایی که آزاد انه نفس بکشد . خوشبختانه دارد می رود! خوشبختانه این شانس را دارد که برود . برایش خوشحالم. خیلی خوشحالم.

خوشحالی؟

بله!

پس این گریه...

هی پسر ! من یک زمانی عاشق پدرت بوده ام!

2011-07-13T22:02:00.001-07:00

کتاب تو را خیلی اتفاقی دیدم و خریدم. فکر نمی کردم چیز بدرد بخوری باشد.

هر چند انتشارات چشمه در این سالهای وبایی کار یک برند قابل اعتماد را می کند اما "بطالت" را با این حس خریدمش که فقط به خاطر احساسات نوستالژیک خودم دارم این کار را می کنم و نه به خاطر حس کنجکاوی در مورد یک نویسنده جوان و تازه کار.

تو باید از من خیلی کوچکتر باشی. آن موقع ها که من عاشق پدرت شده بودم مجرد بود و سالها بعد ازدواج کرد و بچه دار شد.

آن موقع ها من هنوز مدرسه نمی رفتم اما می توانستم خیلی خوب و روان بخوانم و این تک خال آن سال های زندگی ام بود و وقتی می خواستم دل هر آدم بزرگی را ببرم روزنامه یا مجله ای دستم می گرفتم و شروع می کردم به بلند بلند خواندن مطالب آن.

رد خور نداشت که توجه آن آدم بزرگ را جلب می کردم اما این یکی دیگر واقعا نوبرش بود.

پدرت را می گویم. آن موقع ها جوان لاغر و قد بلندی بود که عینک قاب فلزی می زد و صبح ها به خانه ما می آمد.

همین یک کارش برای این که شگفت زده ام کند کافی بود. صبح ها مامان و بابا سر کار بودند و مادربزرگم از من و برادر مراقبت می کرد تا آنها برگردند.

و او صبحها می آمد به خانه ما و می نشست با مادر بزرگ گل می گفت و گل می شنید.

بچه بودم اما این را می فهمیدم که یک جای این کار می لنگد.

مادر بزرگ من را فکر نکنم دیده باشی. سواد نداشت اما قصه گوی بی نظیری بود.

امیر ارسلان نامدار و قصه ملک خاتون و ابراهیم ادهم و ... چیز هایی از این دست را که خودش بلد بود به کنار. هر قصه ای را که خودمان از روی کیهان بچه ها برایش می خواندیم یا از نوار قصه هایمان می شنید می توانست با چنان آب و تابی تعریف کند که انگار یک قصه جدید باشد.

قصه هایش خیلی خوب بودند قبول ! اما آخر ندیده بودم آدم بزرگی بیاید بنشیند پای این قصه ها ! تازه فقط مساله این نبود. خودم با گوش های خودم بار ها شنیدم که پدرت به مادربزرگم می گفت که از زندگی اش تعریف کند. از ازدواجش . از فامیل ها و خانواده اش. اینها دیگرحرف هایی بود که هیچ بنی بشری حوصله شنیدنشان را نداشت.

بعد هم مساله دیگر این بود که پدرت صبح ها که می دانست مامان و بابا خانه نیستند می آمد. اگر هم گاهی آن قدر حرف هایشان طول می کشید که بابا و مامان از سر کار بر می گشتند طوری وانمود می کرد که انگار برای دیدن آنها آمده است نه مادربزرگ.

با مادربزرگ که بودند داخل هال و روی زمین می نشستند اما بابا که می آمد می رفتند روی مبل های اتاق پذیرایی می نشستند و پدرت اصلا به روی خودش نمی آورد که چند ساعتی است که آمده است.

چیز دیگری که مرا وا می داشت به پدرت شک کنم این بود که حوصله حرف های بابا و مامان را نداشت.

این مساله را شاید بابا نمی فهمید اما من که شاهد بودم پدرت چند لحظه قبل با چه شور و شوقی پای حرف های مادربزرگ نشسته بود می فهمیدم.

خلاصه این که روابط پدرت و مادربزرگ من همه رقمه مشکوک بود.بدتر از همه این بی توجهی هایش به من بود که لج ام را در می آورد.

وسط حرف هایشان دفتر نقاشی ام را بر می داشتم و می رفتم می نشستم روی زانوی مادربزرگم و از او می خواستم که نقاشی جدیدم را ببیند.

چیز تازه ای نکشیده بودم اما او که این را نمی فهمید. دفتر را سر و ته می گرفت میان دستانش و به به و چه چه می کرد بعد هم دفتر را می داد دست پدر تو تا ببیند نوه اش چه شاهکاری خلق کرده است.

قصد من هم همین بود. می خواستم پدرت دفتر نقاشی ام را ورقی بزند و مجذوب آن همه خانه و ماشین و درخت شود که کشیده بودم.

اما پدرت حوصله نقاشی های مرا نداشت. دفتر را می گرفت دستش و سرش را تند تند تکان می داد. یک "آفرین دختر خوب"ی می گفت که از صد تا "لطفا مزاحم ما نشو" بدتر بود.

کم کم با مادر بزرگم داشتیم رقیب عشقی می شدیم.

یک سارافون طوسی داشتم با خط های چهار خانه آبی و خیال می کردم با آن خیلی خوش تیپ می شوم. آن را می پوشیدم و موهایم را هم جلوی آینه شانه می زدم.

یکی از بزرگترین بدبختی های ان سالهایم این بود که مامان اجازه نمی داد موهایم را بلند کنم و به محض این که مو هایم به شانه ام می رسید مرا به زور می برد آرایشگاه و موهای نازنینی را که آن همه مدت برای بلند شدنشان صبر کرده بودم می داد دم قیچی بی رحم آرایشگر.

آن هم مو های صاف و بی حالتی که هیچ دوستشان نداشتم. شاید اگر موهایم فرفری بود می توانستم توجه پدرت را جلب کنم.

شاید اگر مامان می گذاشت مو هایم را بلند کنم. پدرت مرا صدا می زد و می گفت : "اوه! چه دختر نازی بیا این جا ببینم خانم کوچولو" و من می رفتم روی پاهایش می نشستم و از او می پرسیدم چرا با آدم بزرگ های دیگر فرق دارد. اما هیچکدام از این اتفاق ها نیافتاد. پدرت مرا آدم حساب نمی کرد. همه حواسش پیش تعریف های خاله زنکی مادربزرگم بود.

می رفتم گوشه اتاق می نشستم و یک روزنامه ای چیزی را می گرفتم دستم و وانمود می کردم که غرق مطالعه هستم . آنقدر که متوجه نمی شوم که دارم بلند بلند کتاب را می خوانم. همه سعی ام را می کردم که سریع بخوانم و بدون غلط تا به پدرت حالی کنم که چه دختر با هوشی هستم اما پدرت اصلا در باغ نبود.

هر چه من صدایم را بالاتر می بردم او گوشش را به دهان مادر بزرگ نزدیک تر می کرد. طوری رفتار می کرد که انگار صدای من اذیتش می کند. من هم از لجم صدایم را یک پرده بالاتر می بردم.

آنقدر که آنها را عصبانی کنم تا حرفشان را قطع کنند و مرا بفرستند جایی دیگر دنبال نخود سیاه!

اما من از همان موقع هم کسی نبودم که به این زودی ها از رو بروم. می رفتم یک نوار قصه می گذاشتم داخل ضبط و صدایش را تا می شد بلند می کردم یا بهانه می گرفتم که گرسنه یا تشنه هستم.

هیچ نمی فهمیدم این حرف ها و خاطره های صد سال پیش چرا باید تا این حد برای پدرت جالب باشد.

بعد ها فهمیدم!

آن موقع چند سالی بزرگتر شده بودم و دیگر کیهان بچه ها برایم چندان جذاب نبود. اما در یکی از شماره های آن اسم پدرت را زیر یکی از داستان ها دیدم. با حیرت و شگفتی و ذوق زدگی اسم پدرت را به بقیه نشان دادم اما انگار برای کسی مهم نبود. همه داستان نوشتن را برای یک مرد گنده کار لوس و بی هوده ای می دانستند . آن هم داستان نوشتن برای بچه ها !!

یکی از قصه هایش را خوب خاطرم هست. داستان دنباله داری بود در مورد زندگی یک دختر بچه به اسم گلاب که پدرش رفته بود جبهه و این حرف ها. آن سالها این جور داستان ها مد بودند. پدر دخترک در قسمت آخر به خانه برگشت در حالی که یک پایش را از دست داده بود.

یک داستان معمولی بود. بدون تعارف چیز چشم گیری نبود اما چیزی که در آن برای من خیلی جالب بود پیدا کردن تکه هایی از حرف های مادربزرگم بود در داستان. مثلا خود این اسم "گلاب" . اسم مرسومی نبود. حالا هم نیست اما اسم یکی از فک و فامیل های مادربزرگ بود.

خدای من!!!

هی پسر! نمی دانی وقتی راز پدرت را کشف کردم چقدر هیجان زده شدم.

پدرت داستان می نوشت و در میان حرف های مادربزرگ من دنبال سوژه های جدید می گشت. خیلی جالب بود. خیلی زیاد. پدرت قهرمان من شده بود هر چند از بزرگتر ها کسی او را تحسین نمی کرد. به نظر بقیه کارش یک جور وقت گذرانی بود. حتی وقتی که سردبیر کیهان بچه ها هم شد کسی به جز من در خانواده او را جدی نگرفت.

آخ! پسر ! اگر که مو هایم فر فری بود نمی گذاشتم پدرت به همین راحتی از دستم در برود. برود تهران ازدواج کند و بچه دار شود و هیچ وقت نفهمد که من راز بزرگ زندگی اش را فهمیده ام و همه داستان هایش را با چه شوقی دنبال می کردم. کتاب هایش را هم هر از چند گاهی می دیدم. یکی شان راجع به داستان یک جفت دو قلو بود. هر وقت اسمش را می دیدم به خودم می گفتم من یکی از راز های زندگی این آدم را می دانم.

و حالا تو!

برداشته ای اسم خودت را گذاشته ای دن کیشوت و به یک باره معجونی ساخته ای از همه شخصیت های سینما و ادبیات از عهد بوق بگیر تا همین وودی آلن و اسکورسیزی و بورخس و... بدون حتی پاراگراف بندی!

ماجرایی که از زیر و رو کردن خاطرات مادربزرگ شروع شد حالا به یک اثر پست مدرنیستی تمام عیار ختم شده است.

پدرت باید به تو افتخار کند. این طور شخم زدن تاریخ ادبیات و سینما و تاتر کار شاقی است. شوخی نمی کنم واقعا کارت خوب بود . شنیدم که همین کتابت را بعد از چاپ دوم ممنوع کرده اند و از نمایشگاه امسال هم جمع شده است.

چیز جالبی از آب در آمده بود.مرا به یاد پدرت انداختی! و یاد موهایم که هنوز هم صاف و بی حالت است و اگر فر فری بود شاید سرنوشتم یک جور دیگر می شد.

فقط خواهش می کنم مراقب این بازی خطرناک "بطالت" باش. وقتی روی سیگاری زین می گذاری و سوارش می شوی نگرانت می شوم. باور کن زندگی از همین هم که هست می تواند بدتر هم باشد .

در باب بوی "نرم کننده هاله"

2011-07-12T23:43:00.001-07:00

از غار که بیرون آمدم اولین کارم تمیز کردن خانه ای بود که در این چند روزه تبدیل شده بود به یک جنگل درست و حسابی!

جو گیر شدم و فکر کردم ملحفه های تخت را هم عوض کنم. ملحفه های کثیف را داخل ماشین لباسشویی انداختم و بدون این که بخواهم فکر کنم دارم چه می کنم دکمه استارت اش را زدم.

شب تازه فهمیدم چه گندی زده ام!

بالش مهربان همسر را بغل کرده بودم تا بخوابم که شستم خبر دار شد چه کرده ام! نا امیدانه غلتی زدم تا برسم به همان سمت تخت که مهربان همسر می خوابد.

نخیر ! حدسم درست بود. ملحفه های جدید بوی نرم کننده هاله را می دادند. بویی که هر کس و نا کسی می تواند در تخت اش داشته باشد!!! کافی است یک پیمانه از آن را بریزی داخل ماشین لباسشویی.

بلند شدم و نشستم. حساب کردم دیدم هنوز ده روز مانده تا برگردد. ده تا بیست و چهار ساعت!

بلند شدم کامپیوتر را روشن کردم شاید او هم بیدار باشد و برایش ماجرا را تعریف کنم. اما نبود.

چرخی در خانه زدم.

دلم می خواست الان در را باز می کرد و می آمد تو . بغلش می کردم و نفسم پر می شد از بوی تنش . بوی منحصر به فرد تنش که لبریز است از فرومن های جور واجور و تستسترون .

خوابم نمی برد. دلم برایش تنگ شده بود.دلم برایت تنگ شده بود. دلم برایت تنگ شده است. دلم برایت تنگ خواهد شد.

رفتم سراغ کمد لباس هایش . در کمال خوشبختی خوش شانسی یک تی شرت پیدا کردم که بوی خودش را می داد . کثیف بود اما پوشیدمش. شلوارکی را هم که در خانه تن می کند پیدا کردم و پوشیدم. رو فرشی هایش را هم پا کردم و یکراست رفتم که بخوابم.

سرم را گذاشتم روی بالشش و خوابیدم. بوی نرم کننده هاله دیگر اذیتم نمی کرد.

در باب خورشت قورمه سبزی!

2011-07-12T23:42:00.000-07:00

بدترین چیز زندگی کردن در یک غار این است که شب و روزت را گم کنی. این دقیقا همان بلایی است که از آن می ترسیدم و حالا به سرم آمده است.

کولر را می گذارم روی آخرین درجه و لحاف دونفره زمستانی را دور خودم می پیچم و می خوابم. می خوابم. می خوابم . آنقدر که وقتی بیدار می شوم زمان را گم کرده ام. می بینم که ساعت 3 است اما نمی فهمم کدام 3 . بعد از ظهر است یا نیمه شب. الان باید دوباره بگیرم بخوابم یا این که بروم تلفن را چک کنم ببینم مادرکم چند بار پیغام گذاشته که کجایی و چه می کنی.

مهربان همسر که می رفت می دانستم این بار می خواهم بروم داخل غار و با خودم خلوت کنم اما فکر می کردم آن قدر تجربه پیدا کرده ام که دیگر داخل این لابیرنت های مسخره تکراری اش گیر نکنم.

داخل غار رفتن آداب و رسومی دارد . روز های اولش هم بسیار بسیار لذت بخش است. فقط باید مراقب چند چیز کوچک باشی که یکی اش همین گم نکردن زمان است.

این اصطلاح زندگی کردم در یک غار را از نیچه یاد گرفته ام که زرتشت کتابش هر کجا کم می آورد اورا می فرستاد داخل غار.

صرف نظر از اسمش بقیه آداب و رسومش را خودم کشف کرده ام.

زندگی در یک غار به این صورت است که باید ارتباطت را با همه موجودات زنده قطع کنی. برای این کار کافی نیست که خودت با کسی تماس نگیری. باید از قبل فکر کنی چه کسانی ممکن است در این مدت بخواهند با تو تماس بگیرند و بعد با یکی دو تا دروغ ساده و بی ضرر آنها را منصرف کنی.

موبایل را که همان اول کار باید خاموش کنی و پرت کنی جایی چنان دور که خودت هم آن را پیدا نکنی. تلفن هم که زنگ می خورد نباید به آن جواب بدهی. خودش می رود روی پیغام گیر و طرف اگر کار مهمی داشته باشد خلاصه حرف هایش را آن جا می زند. وقتی کسی زنگ می زند نباید در را باز کنی . اگر خیلی کنجکاو شدی از پشت چشمی نگاهی می اندازی ببینی کیست. بهانه ها همیشه بسیارند. رفته بودم خرید . داشتم دوش می گرفتم. رفته بودم موشک هوا کنم دستم بند بود!!!

مهمترین نکته در غار این است که باید تنها باشی اما این فقط منحصر نمی شود به آدم هایی که با چشم دیده می شوند. قضیه یک کم پیچیده است ولی بحث توهم و این حرف ها نیست.

چه فرقی می کند کتاب یک نفر را بخوانی یا به خانه ات راهش بدهی و بنشینی با او گپی بزنی. پس خواندن کتاب ممنوع است. خصوصا اگر یک کتاب جدید باشد که دیگر واویلا ست. انگار که یک آدم غریبه را به خانه ات دعوت کنی.

اما قضیه فقط به ممنوع بودن کتاب و مجله و اینتر نت ختم نمی شود . مساله تاریخ هم هست. چیزی که همیشه از قلم می افتد!!

بوی خورشت سبزی به دماغم می رسد این تصویر در ذهنم جان می گیرد.

یک خانه قاجاری. با اندرونی و بیرونی و پنج دری و امارت کلاه فرنگی.

زنی با چادر و روبنده !! پای اجاق ایستاده و با ترس و لرز دارد خورشت قورمه سبزی را که برای آقا پخته می چشد.

سوال مهم و اساسی این است که آیا خورشت جا افتاده است یا نه؟ جا افتادن خورشت یعنی چه ؟ یعنی این که دقیقا به همان طعم و بویی که مورد تایید گذشتگان است رسیده یا نه؟ اصلا چه کسی گفته این زن باید یک مشت سبزی را با گوشت و لوبیا این قدر بپزد تا همه خاصیت شان را از دست بدهند. چرا داخل این معجون نمی شود سیب زمینی انداخت و لی می شود لیموی عمانی انداخت؟ این باید و نباید های مسخره را چه کسی علم کرده است؟ گذشتگان غلط می کنند که بخواهند برای ذائقه من تصمیم بگیرند.

گذشتگان موجودات زیاده خواهی هستند. قضیه تعیین یک مزه بعنوان معیار نیست . مساله این است که گذشتگان آن زنک را با آن چادر و رو بنده اش در یک اندرونی پیچ در پیچ زندانی می کنند تا دم به دقیقه خورشتش را بچشد ببیند جا افتاده یا نه . آن هم در زمانی که همه دنیا دارند با سرعت سرسام آوری پیشرفت می کنند.

گذشتگان با فرو کردن چیز هایی در ذهن آیندگان سهم شان را از زمان و زندگی آنها طلب می کنند.

برای زندگی کردن در یک غار باید بتوانی تا جایی که می شود از زیر بار باید ها و نباید ها و سلیقه ای که برایت ساخته اند شانه خالی کنی.

اصلا کدام نابغه ای کشف کرده که باید غذا ها را باید این طور با هم مخلو ط کرد و این قدر پخت و ....مرده شوی!

در غار آدمیزاد هر وقت گرسنه اش شد شال و کلاه می کند و در یخچال به شکار می رود. هر چیزی دستش آمد . هر طور که خواست می لمباند. بدون هیچ تشریفات مسخره ای.

در غار می توانی برهنه بگردی یا لباس های مهربان همسر را تنت کنی یا هر چیز دیگری که عشقت کشید. مو هایت را می توانی شانه نزنی. ابرو هایت را بگذاری مدل عمو جغد شاخدار شوند.

می توانی به جای لم دادن روی کاناپه بروی داخل کمد رخت خواب ها روی بالش ها بنشینی و فکر کنی.

فکر کنی به هر چیزی که دلت می خواهد.

و یا اصلا فکر نکنی . در این زمینه و در هر زمینه دیگری آزادی .

تا چند روز می توانی از این آزادی و رهایی از همه قید و بند ها لذت ببری.این زمان طلایی غار است . تاریخش که سر برسد بیهودگی و پوچی مثل یک جور قارچ در همه دقیقه های آزادی ات ریشه می کند و حوصله ات سر می رود و دلت دگر می شود.

داریوش آشوری می نویسد :

....اما سر انجام زرتشت دل اش دگر گشت و بامدادی با سپیده دم برخاست.

سرزمین من

2011-07-12T23:15:00.003-07:00

دلم یک وبلاگ تازه می خواهد. دلم می خواهد این بار بروم در ورد پرس بساطم را پهن کنم. برای خودم یک اسم جدید انتخاب کنم و همه چیز را از نو شروع کنم.

سبک نوشتاری جدید. مطالب جدید. نثر جدید. آدم های مجازی جدید.

اصلا دلم می خواهد به کلی تغییر قیافه بدهم. کاش می شد به همان راحتی که آدم رنگ موهایش را عوض می کند یا دکوراسیون خانه اش را می توانست خودش را عوض کند.

برود از مرکز خرید چند تا مکانیسم دفاعی جدید بخرد و قدیمی ها را دور بریزد.

یا خاطراتش را . همه خاطراتش را ای کاش می شد یک جا سلکت کند و بعد با آرامش دکمه دیلیت را بزند تا همه کودکی و نوجوانی و جوانی آدم زودتر از خودش نیست شوند.

حوصله ام از بازی های تکراری سر رفته است. دلم یک تغییر اساسی می خواهد . یک چیزی در مایه های زلزله. دلم می خواهد این زلزله از من آدم دیگری بسازد.

مثل این که آدم ده سال پشت سر هم موهایش را بلوند و بلند نگه دارد و بعد یک دفعه برود مشکی پر کلاغی کند و کوتاه کوتاه بزند.

وای! فهمیدم! دلم می خواهد بروم موهایم را از ته بزنم با نمره چهار بعد هم تیغ بیاندازم به سرم . مثل همان دخترک فیلم "ده" کیارستمی!

چه کیفی می دهد. آخ!! جدی جدی دلم می خواهد بروم این کار را بکنم.

قدیمی ترین دوست! با تو هستم. خاطرت هست که من همیشه چقدر عاشق این جور تغییرات صد و هشتاد درجه ای بودم؟

یادت هست که تو همیشه با نگاه عاقل اندر سفیه به مانتو های جدیدم نگاه می کردی و می گفتی " آدم به این را حتی ها عوض نمی شود. "

بدبختی ام این است که می دانم تو راست می گویی. مدام وب لاگ جدید می زنم و به آدرس قبلی ام هم لینک نمی دهم تا شاید این بار جدی جدی یک زندگی جدید را شروع کنم. یک بار از داستان نویسی شروع کردم. یک بار با اسم مطلب های چهار تا یک غاز سیاسی و اجتماعی یک بار هم فقط می نی مال می نوشتم. این دفعه آخر مثلا قرار بود فقط و فقط راجع به بیماران روانپزشکی بنویسم اما انگار بدبختانه همه راه ها به رم ختم می شود.

ذست آخر به خودم می آیم و می بینم هر اسم مستعار جدیدی هم که روی خودم می گذارم باز همان حرف ها . همان به قول هدایت چس ناله های شخصی. باز تکرار همان خاطرات قبلی که امیدم این بود که از دستشان خلاص شوم. اما انگار نشده و نمی شود.

هنوز هم وب لاگ قبلی ام با این که مدت هاست به روز نمی شود تعداد خواننده بیشتری دارد تا این یکی ! تازه چه فرقی کرده؟ هیچ! دقیقا برگشته ام به نشخوار همان مطالب و خاطراتی که دقیقا به خاطر همان ها از وب لاگ قبلی زدم بیرون.

نه! این طور نمی شود.

باید بروم موهایم را از ته بزنم. چطور است با ابرو هایم هم همین کار را بکنم . یکی از مریض های بخش هم این کار را کرده بود. ریش و سبیل و ابرو و مو را زده بود تا توهم های گزند و آسیبش نتوانند او را شناسایی کنند. فکر می کرد که همه آدم های اطلاعات دنبالش هستند. فکر می کرد همه جا حتی زیر ملحفه های تختش هم دوربین کار گذاشته اند و او را شنود می کنند.

من از دست کدام توهم می خواهم خودم را پنهان کنم؟

درست نمی دانم! اصلا به جهنم. چه اهمیتی دارد.

ولی شاید خود این " تغییر نکردن " هم یک تغییر جدید باشد. اگر خواستم طنز بنویسم. فحش بدهم. وقیح بشوم یا هر غلط دیگری همین جا کارم را می کنم.

اسباب کشی کردن به یک جای جدید چیزی را عوض نمی کند.

به جز مهربان همسر که همه پس ورد هایم را دارد و قدیمی ترین دوست که مرا از خودم هم بهتر می شناسد دو سه نفر دیگر هم آدرس اینجا را دارند.

مرده شوی کاهش هوشیاری را ببرند که آدم را در یک مهمانی جو گیر می کند تا جواب مردم را درست و حسابی بدهد. انگر که آدم حسنک راستگویی چیزی باشد.

یک خانم محترم از من پرسید وقتی این همه در فیس بووک و مسنجر و شبکه های اجتماعی غایب هستم. توضیح بدهم که در اینتر نت چه غلطی می کنم.

و من مثل احمق ها گفتم وب گردی! گفتم چیزی به اسم "تداعی آزاد"

جدا که این مایعات با آدمیزاد چه ها که نمی کنند!! آن هم من که دو کلمه حرف راست از دهانم در نمی آید و مثل نقل و نبات برای همه خالی می بندم به یک باره در عرض یک مهمانی شبانه دچار تحول روحی شدم و صداقت خونم زد بالا و کار دستم داد .

حالا اصلا شاید طرف هزار سال نرود دنبال جستجوی این اسم و اصلا چه اهمیتی برایش می تواند داشته باشد؟

هیچ! واقعا هیچ! چرا این قدر خودم را دست بالا می گیرم؟ مطمئنم که قضیه را فراموش کرده است به هر حال مایعات باید یک اثری روی او هم گذاشته باشد . نه؟

این جا هیچکس نیست. هیچکس جز قدیمی ترین دوست و مهربان همسر و من!

پس با اجازه و یا بدون اجازه بزرگتر ها و کوچکتر ها هر چه از دهنم در آمد می گویم.

این جا ملک مطلق من است. سرزمین خودم.

در ارتفاع صفر از سطح گه

2011-06-13T00:36:00.000-07:00

زود رسیده بودم میدان ونک. چرخی زدم تا وقت بگذرد و بعد به نظرم رسید سری بزنم به کتابفروشی شیک و نچسب دور میدان.

زیاد این طرف ها نمی آیم. فروشنده هایش یک مشت دختر و پسر خیلی جوان هستند که به نظرم همه شان را یک راست از توی یک بوتیک لباس فروشی و یا فرشگاه شهروندی جایی جمع کرده اند و آورده اند به این کتابفروشی.

هیچ برایشان فرقی نمی کند جنسی که می فروشند "براداران کارامازوف" داستایوفسکی است یا مثلا ساندویچ همبرگر دوبل با سس اضافه.

فروشگاه بزرگ و جاداری است اما کتاب ها را در کمال بی سلیقگی کنار هم چیده اند. هیچ خبری نیست از طبقه پرفروش ها یا تازه های نشر یا یک همچو چیزی.

"افسانه سیزف" را برداشتم با یک کتاب جدید از آنا گاوالدا به اسم "گریز دلپذیر". چهار تا مداد و یک پاکن فابر کاستل هم خریدم تا مثلا به خودم بگویم خبری هست. خبری خواهد شد.

موقع خرید دستم به سمت هر کتابی می رفت به خودم می گفتم حواسم باشد که کتاب سنگین نباشد. شاید مجبور شوم بدوم. نباید چیز دست و پا گیری بخرم.

این هم یک معیار جدید برای خرید کتاب! خاصیت منحصر به فرد زندگی در وطن است که همیشه چیزی دارد برای این که وادارت کند به کار های عجیب و غریب و شگفت زده ات کند.

خودم را از بالا می بینم که لابلای قفسه های کتابفروشی می چرخم دنبال کتابی که سبک باشد. آن قدر که بشود با آن به چالاکی دوید.

کتابی برای دویدن؟!! انگار که رفته باشی یک جفت کفش ورزشی بخری!!

دست آخر "افسانه سیزف" را هم کنار گذاشتم. قبلا خوانده بودمش. ضروری نبود. همان کتاب صد صفحه ای آنا گاوالدا با جلد ساده اش برایم بس بود.

از کتابفروشی که بیرون آمدم هنوز ده دقیقه ای به ساعت قرار مانده بود. راه افتادم سمت ولیعصر. مدت ها بود که پیاده روی نکرده بودم.

دور و برم اول خلوت بود. بعد کمی شلوغ تر شد. و من هی رفتم و هی رفتم . در راه دوست و آشنا هم دیدم اما سعی کردم به موقع صورتم را برگردانم تا مجبور به سلام و احوالپرسی نشوم.

یک جا کنار چند خانم میانسال روی سکویی نشستم و کتاب را ورقی زدم. حالم کمی بهتر شد.

کتاب در مورد چهار فرزند یک خانواده بود که جایی از وسط یکی از همان مهمانی های حال بهم زن خانوادگی جیم می شوند. فرار می کنند و می روند در یک قصر قدیمی زهوار در رفته دور هم می نشینند و با هم حرف می زنند. از خاطرات مشترک کودکی. از پدر و مادرشان. از زندگی هایشان و سر به سر هم می گذارند و می خندند و گریه می کنند. دو تا دختر و دو تا پسر.

درست مثل ما.

با این تفاوت که پنج شنبه یکی از ما چهار تا می رود.

برای همیشه می رود یک جایی روی کره زمین که دوازده ساعت با ما اختلاف ساعت دارد.

یاد فیلم "پیانیست" می افتم. در لحظاتی که خانوادگی داشتند به سمت قطار هایی می رفتند که قرار بود ببردشان سمت کوره های آدم سوزی.

برادر بزرگتر سرش را خم کرد به سمت خواهر کوچکتر و گفت " متاسفم که خیلی فرصت ها رو از دست دادم . می تونستم تو رو بهتر بشناسم."

همین طور زیر سایه درخت های ولیعصر قدم می زدم و به این چیز ها فکر می کردم. بعد هم همان مسیر را برگشتم به سمت ونک.تمام مدت این احساس را داشتم که آمده ام سر یک قرار مهم و سرنوشت ساز اما طرف نیامده است.

بدبختی این بود که می دانستم کسی نمی آید. مطمئن بودم که نمی آید. دفعه چندم است که این طور بیهوده به انتظارش قدم می زنم؟

از انقلاب تا آزادی. از امام حسین تا انقلاب. از ونک تا ولیعصر. برو و برگرد. رفت. آمد. رفت. امد. بیهوده و سیزف وار. احمقانه. ابلهانه.

کسی نمی آید.

اما یک نفر که من خوب می شناسمش دارد می رود. برای همیشه.

برای او نیست که اشک هایم سرازیر می شوند. برای خودم است که تنها تر از این می شوم که هستم

و امان از قرار هایی که می دانی کسی نمی آید. کسی قرار نیست بیاید.

حالا هی ونک تا ولیعصر را برو پایین و بیا بالا. چیزی عوض نمی شود.

چیزی عوض نخواهد شد.

نجات دهنده در گور خفته است.

وقتی بر می گشتم خانه افسوس می خوردم که چرا "افسانه سیزف" را نخریدم. راستش را بخواهید حتی مجبور نشدم که بدوم!!!

...تا هم برای خود فرد مفیدی باشم و هم ....

2011-06-11T10:16:00.001-07:00

همیشه فکر می کردم خواندن پزشکی دو تا فایده مهم دارد یکی این که اگر آدم تصمیم بگیرد خودش را خلاص کند سی تا والیوم بالا نمی اندازد و با خیال راحت نمی خوابد تا دو روز دیگر چشم هایش را در بیمارستان لقمان باز کند در حالی که یک ان جی فرو کرده اند توی حلقش. حد اقلش آدمیزاد بعد از هفت و نیم سال درس خواندن شیر فهم می شود که چه چیزی کارش را می سازد و چه چیزی نه!

فایده مهم دیگرش این است که آدم ناخواسته بچه دار نمی شود. هزار جور راه و چاه برای خلاص شدن از دست حاملگی هست از قبل از سانفرانسیسکو بگیر تا هفتاد و دو ساعت بعد . حتی تا دو ماه بعدش هنوز هم فرصت هست که بدون دست به دامن جراح ها شدن هدیه لک لک ها را پس بفرستی برای خودشان.

نیمه مدفون 1

2011-05-31T12:15:00.000-07:00

ایستاده ای روبرویم. با همان پیراهن آبی مردانه که آستین هایش را بالا می زنی و من نگاهم به شانه هایت است. خیره شده ام به پوست تیره تنت که از زیرنازکی پیراهنت پیداست. دستم را دراز می کنم تا با نوک انگشتانم شانه هایت را لمس کنم.

یکدفعه پرویز نمی دانم از کجا پیدایش می شود. آن هم با یک تبر. تبر را با چنان ضربتی روی بازویم فرود می آورد که دستم از بازو قطع می شود و به زمین می افتد. انگار که بر شاخه پوک شده درختی فرتوت کوبیده باشند.

در یک چشم بر هم زدن دستم درست از همان جا که قطع شده می روید و دراز می شود به سمت تو. پرویز تبرش را بالا می برد و به سرعت این یکی دست را هم قطع می کند. دست تازه ای به سرعت برق و باد بر جای آن می روید و باز کشیده می شود به سمت تن تو.

پرویز تبر می زند و دستان من همچون شاخه های یک درخت جادویی می رویند و می رویند. زیر پایمان پر شده است از دستان قطع شده ام. دستم اما هر بار که می روید به تنت نزدیک و نزدیک تر می شود.

پرویز چنان با قدرت تبر می کوبد که انگار از اول عمرش هیزم شکن بوده یا شاید جلاد.

عرق از سر و رویش می بارد . دندان هایش را به هم فشرده و مدام تبرش را بالا و پایین می برد اما سرعت رشد دست های جادویی من بیشتر از سرعت تبر زدن اوست.

دلم برای خستگی اش می سوزد. برای این که می دانم هر قدر هم تلاش کند حریفم نمی شود. فریاد می زنم " پرویز! به خدا دست من نیست. دست خودم نیست." سرش را بالا نمی آورد. نگاهم نمی کند.

سرت را بالا نمی آوری. نگاهم نمی کنی. می پرسی" چطور دست خودت نباشد؟"

می گویم " منظورم یک جور عشقی است که استخوانهای آدم از تمنا درد بگیرد. عشقی که مقامتت را در هم بشکند و وادارت کند که در برابرش زانو بزنی. عشقی که مثل صاعقه بر سرت نازل شود و مثل زلزله تو را در زیر آوارش له کند.

عشقی که در آن چون و چرا باشد و در آن حرف از دو دو تا چهار تا باشد به درد من نمی خورد . من یک چیزی می خواهم که از پا بیاندازدم. جلوی نفس کشیدنم را بگیرد. یک چیز مطلق . عشقی که به آن سر سوزنی شک نداشته باشم. می فهمی ؟"

پوزخند می زنی و می گویی : " می ترسی! فقط همین است! ترس "

چیزی در صدایت هست که عصبانیم می کند. می پرسم : " من؟ ترس؟ از کی ؟ از تو؟ "

دست هایت را روی سینه چلیپا می کنی و می گویی : " کاش از من بود. در آن صورت حتما اطاعت می کردی."

وسواس منطقی بودن

2011-05-25T13:58:00.000-07:00

وقتی کاملا مستاصل شدم تصمیم گرفتم که بروم.

تا قبل از این که ماجرا به این جا برسد به نظرم کار ابلهانه ای می آمد. به خودم می گفتم " قرار است پیش کدام یک از این روانکاو هایی که می شناسم بروم؟ یا همه شان را روی هم بگذاری چه چیز جدیدی دارند که برایم بگویند؟"

اما کار از این حرف ها گذشته بود. حالا می خواستم بروم پیش یک کدامشان که فقط آرامم کند. منتظر یک ایده جدید نبودم. فقط احتیاج داشتم به خودم ثابت کنم که دارم برای حل این مشکل تمام سعی ام را می کنم.

مثل یک مریض خوب سر موقع رسیدم به مطب. به منشی گفتم که از خود دکتر وقت گرفته ام. خانم منشی اما به نظر می رسید که قانع نشده است و در تمام مدتی که داشتم مشخصاتم را در پرونده می نوشتم با شک و بد بینی نگاهم می کرد.

اصلا استرس نداشتم. بر خلاف پیش بینی ام هم از نشستن روی صندلی های اتاق انتظار ناراحت نشدم. مادر بیماری که داخل اتاق بود از من پرسید که این آقای دکتر را از کجا می شناسم و آیا خبر دارم که به کارش وارد هست یا نه. بعد هم توضیح داد که دختر هفده ساله اش با دوست پسری به هم زده و دو بار دست به خودکشی زده است.

تجربه جدیدی بود نشستن در کنار بیمار ها به عنوان یک بیمار. من هر وقت حس می کنم که دارم بد جوری گند می زنم به خودم می گویم " اوه ! خدای من ! به گمانم دارم تجربه جدیدی را از سر می گذرانم!" دقیقا با همین لحن مسخره!

نشستن روی صندلی بیمار استرس نداشت. ولی با تمام وجود لمس کردم که چقدر روی رفتارش دقیق شده بودم. هیچ مکث تغییر لحن یا حرکت کوچک روانکاو از چشم بیمار دور نمی ماند. روانکاوی کار مشکل و پیچیده ای است.

حرف هایم که تمام شد. یکی دو جمله از بین حرف هایم بیرون کشید و تشخیص گذاشت.

تیپ افکار شبیه افکار دیپرسیو است و یک جور وسواس دارم برای منطقی بودن.

گفت که در من اجباری هست که وادارم می کند همه چیز را با دو دو تا چهار بسنجم حتی مسایل احساسی و عاطفی که هیچ ربطی به منطق ندارند را می خواهم با منطق درک کنم.

گفتم که به نظرم منطق نباید چیز بدی باشد.

گفت تمیزی هم چیز بدی نیست. نظم و ترتیب هم بد نیست. چک کردن قفل در و شیر گاز هم بد چیزی نیست.

جواب دندان شکنی بود.

دمم را گذاشتم روی کولم و برگشتم خانه.

روانکاوی هم چیز بدی نیست!

از عشق بانو دولسینه

2011-05-22T11:38:00.001-07:00

برای این که منظورش را مشخص کند دستش را کشید به تن کتاب هایی که ردیف آخر کتابخانه چیده بودم. رمان های خارجی بودند. با چشم رد پای دستش را دنبال کردم. شانس آوردم که هر دو جلد دن کیشوت از ماجرا قصر در رفتند.

انگشت هایم دقیقا شیبه انگشت های خودش است. چاق و کوتاه. اول رمان های ایتالیایی بودند که قربانی شدند. ترجمه های بهمن فرزانه از کارهای البا دسس پدس بعد ردیف کارهای همینگوی بود.

آن طرف تر دو تا کتاب از پائولو کوئیلیو که هیچوقت و به زور هیچ دگنگی نتوانستم تا آخر بخوانمشان. از کار هایش خوشم نمی آید. دوست داشتن که زوری نمی شود.

بعد هم کار های مارکز بود و قلعه مالویل.

آن موقع هیچ به ذهنم نرسیده بود که دقت کنم ببینم کدام کتاب هایم را می گوید. فقط یک انگشت اشاره کوتاه و ضخیم مردانه دیدم که دو جلد دن کیشوت را رد کرد و به بقیه کتاب هایی که در آن ردیف چیده شده بود اشاره کرد و گفت " عمر آدم اگر به هزار سال برسد آن وقت ارزش خواندن پیدا می کنند."

ته دلم خالی شد. خندیدم تا چشم هایم پر نشود از اشک. خندیدم تا نفسم گره نخورد در سینه و در برابرش زانو نزنم از شدت بیچارگی.

بعد تر ها که رفته بود پشت میز می نشستم و زل می زدم به کتاب هایی که دستش با یک اشاره حکم بیهودگی شان را صادر کرده بود. به خودم دلداری می دهم که چه شانسی آوردم که سمت راست کتابخانه ایستاده بودیم و با هم حرف می زدیم. اگر سمت چپ بودیم دستش رفته بود سمت قفسه کتاب های وولف و کوندرا و سالینجر و هاینریش بل که همه شان جز ناموس حساب می شدند.

حتی اگر انگشتش به اندازه چند درجه چرخیده بود و فضایی که به آن اشاره کرده بود کمی فقط کمی بزرگتر شده بود پای دن کیشوت عزیزم هم به میان کشیده می شد و در آن صورت حالا حالا ها باید اینجا پای کیبورد زار می زدم و دندان خشم بر جگر خسته می ساییدم تا بتوانم فراموشش کنم.

سروانتس بخشی از زندگی ام است. جنگ با آسیاب های بادی بزرگترین تراژدی زندگیم است.

سروانتس را می بینم که در تاریکی زندان کف زمین نشسته و می نویسد و می نویسد و می نویسد.

از بیرون صدای هو هوی باد می آید. همه خوابند. زندانیان دیگر و زندانبان ها. نمی خواهم سر و صدا کنم و تمرکزش را به هم بزنم.

مرد بیچاره نفرین شده! به هر کاری دست می زند شکست می خورد. در هر جنگی که شمشیر می زند بازنده است. در هر تجارتی ورشکسته است. در هر عشقی نا کام است. مرد بیچاره بنشین و بنویس . فقط بنویس. در کور سوی نور شمعی که باد با شعله اش بازی می کند تو از عشق بانو دولسینه بنویس که زیباترین خوبرویان بود و دن کیشوت قبل از هر نبرد تن به تن نامش را همچون یک دعای مقدس بر زبام می آورد و از محضر بانو برای رفتن به آوردگاه رخصت می طلبید.

روی سنگفرش سرد زندان می نشینم و در سکوت چشم می دوزم به میگل دوسروانتس . حرفی نمی زنم. نمی خواهم مانع کارش شوم. به دیوار تکیه می دهم و خیره می شوم به قلمش که روی کاغذ می دود و رد پایی از خودش به جا می گذارد که حتی اگر یک روز حتی اگر فقط یک روز از عمرم باقی مانده باشد آن یک روز را می نشینم و دست نوشته هایش را می خوانم.

نسل نفرین شده ها هنوز منقرض نشده است!

چراغ قرمز

2011-05-09T09:22:00.003-07:00

پسر پایش را محکم و سریع روی پدال گذاشت و ترمز کرد. گفت : بخشکی شانس این هم قرمز شد

لحنش طوری بود که انگار با خودش حرف می زند اما سرش را برگرداند تا دختر را ببیند که روی صندلی کناری نشسته بود و خیره شده بود به نقطه نامعلومی در روبرو.

دختر جوابی نداد. در تاریک و روشن غروب صورتش رنگ پریده به نظر می رسید.

پسر دور و برش را نگاه کرد تا حرفی برای گفتن بیابد. از داخل آینه بغل ماشین موتور سواری را دید که از لابلای ماشین هایی که پشت چراغ قرمز ایستاده بودند جلو می آمد. منتظر شد تا موتوری کنار آنها رسید. زن جوانی که ترک موتور سوار شده بود مانتوی صورتی اش را زیر پاهایش جمع کرده بودو پاشنه بلند کفشش را با ترس و احتیاط به کناره های موتور تکیه داده بود.

نگاه پسراز دست های زن که محکم دور کمر مرد همراهش حلقه شده بود گذشت و خیره شد به کیف کوچک صورتی زن که دور تا دورش را یک نوار قرمز براق دوخته بودند و یک عروسک کوچک شرک از گوشه آن آویزان شده بود.

پسر گفت : کاشکی ما هم مث اینا موتور سوار بودیم آ . نه؟

دختر نگاهش را چرخاند سمت زوج موتور سوار و بی آن که اظهار نظری بکند دوباره زل زد به جلو.

پسر خنده بلندی کرد و گفت : نیگا کن دختره چطور نشسته! می ترسه بیافته! یکی نیست بهش بگه اگه می ترسی واسه چی سوار شدی؟

این را گفت و زیر چشمی دختر را نگاه کرد که همچنان ساکت نشسته بود. ناگهان تمام رخ به سمت دختر برگشت و گفت : بیا دفعه بعد برویم دربند. با موتور. موتور سوار می شی؟

دختر داشت ساعت مچی اش را نگاه می کرد. پسر خودش را از تک و تا نیانداخت و ادامه داد : موتور این آشغاله! موتور من مث این نیست. بزرگ و جاداره. با دوستام سه تر که هم سوارش می شیم. باهاش یه بار رفتم شمال. باورت می شه؟ تا خود شمال با موتور؟ زمستون هم بود. کلاه کاسکت هم نگذاشته بودیم.

دختر چیزی نگفت. نگاه هم نکرد.

پسر گفت : خیلی حال داد. رسیده بودیم اونجا دیگه شب شده بود. هر سه تامون هم آس و پاس. نه می تونستیم بریم جایی رو کرایه کنیم و نه توی اون هوا می شد بیرون خوابید. اون دوتای دیگه هم مدام به جون من غر می زدن. آخه من راهیشون کرده بودم. هیچ چی دیگه !

مجبور شدیم برگردیم خونه. آقا یه هفته مریض بودیم. بدن درد و مریضی یک طرف نیش و کنایه مامانم اینها یک طرف. اما چه تب و لرزی کردم! چه تبی ! چه لرزی!

پسر با یک دست کوفت به فرمان و با عصبانیتی ساختگی صدایش را بالا برد و گفت : کشته منو این همه احساسات عاشقانه ات! دارم برایت می گویم تب و لرزی کرده بودم که نزدیک بود بمیرم آن وقت تو یک " آخی! حیوونی! " هم نمی گویی ؟

دختر غافلگیر شده بود و وحشت زده نگاه می کرد. پسر از حالت جدی صورت دختر خنده اش گرفت. سرش را کمی کج کرد. چشم هایش را خمار کرد و آرام و قهر آلود پرسید : یک " آخی ! حیوونی ! " هم نمی گویی؟

لب های خشک شده دختر به لبخندی کمرنگ باز شد. پسر فریاد کوتاهی از شادی کشید و گفت : دیدی بالاخره خندوندمت؟!

چراغ سبز شد. موتوری جلوتر رفت. سبقت گرفت. از بین چند ماشین لایی کشید و لابلای آنها گم شد. پسر همانطور که با عجله دنده عوض می کرد پرسید : مستقیم دیگه؟ نه؟

دختر سرش را به علامت تایید تکان داد. چند لحظه بعد پسر دوباره پرسید : چی شد ؟ نمی خوای بگی ؟

دختر پرسید : چی رو ؟

_ "آخی! حیوونی " رو . یا شاید هم بخوای بگی " آخی! طفلکی من! " هان؟ این یکی بهتره!

دختر باز هم لبخند زد ولی چیزی نگفت. پسر جلوی یک فرعی سرعتش را کم کرده بود. پرسید : چطوره از اینجا بریم بالا؟ می ترسم داخل اتوبان دوباره بخوریم به ترافیک. تو چی می گی ؟

دختر شانه بالا انداخت. پسر دنده را عوض کرد و سرعت گرفت. دختر دوباره ساعتش را نگاه کرد.

پسر گفت : تو رو خدا اینقد نگای ساعتت نکن! این جوری فک می کنم وختی با منی خیلی بهت بد می گذره . تو گفتی قبل از ساعت شش باید در آموزشگاه باشی. خیلی خب! هنوز یک ربع مونده. بهت قول می دم سر موقع می رسیم.

بعد صدایش را انداخت ته گلو و با صدایی دو رگه ادامه داد : آقایان و خانوم های عزیز ! لطفا کمربند هایتان را محکم ببندید. هم اکنون ما اتوبان همت را به قصد آموزشگاه کنکور دور فلکه آریا شهر ترک می کنیم. خلبان و خدمه هواپیما پرواز خوشی را برای شما آرزو می کنند. وی ژژژژژژژژژژ

چشم پسر افتاد به دست های لاغر و استخوانی دختر که چنگ زده بود به کیف دستی اش. ناخن های دختر در تن چرمی کیف فرو رفته بود. دلش خواست دستش را بگذارد روی دست های دختر و برای دلداری اش چیزی بگوید. چیزی مثل " تا من رو داری از هیچ چیز نترس"

ذهنش مجذوب تصویری شد که در خیال می دید اما هنوز دستش را از روی دنده بلند نکرده بود که دست های دختر از آن حالت منقبض و ترسخورده بیرون آمد.

دختر نفسی را که در سینه حبس کرده بود بیرون داد . جثه لاغرش را که سیخ نگه داشته بود رها کرد روی صندلی و بی این که پسر چیزی پرسیده باشد تو ضیح داد : یک پرشیای سفید بود.

پسر وانمود کرد منظورش را نفهمیده است . گفت : خب باشه! همه جا پر از پرشیا های سفیده!

_ آخه! رو کش صندلی هایش هم طوسی بود. از آینه اش هم یه تسبیح آویزون بود. گفتم نکنه...

_ گفتی نکنه چی ؟

دختر نگاهش را دزدید و گفت : اصلا نگه دار. من بقیه اش را با تاکسی می روم.

_ بی خود نیس می گن دخترا یه تختشون کمه ! آخه ! مسیر اون که از این سمت نیست.

_ می دونم ولی ...

_ ولی چی ؟

_ چه می دونم؟! اگه به سرش بزنه یا براش کاری پیش بیاد و بیاندازه تو این اتوبان... اگه ببیندمون....

_ اینجا تاکسی گیر نمیاد. چطور می خوای تا یک ربع دیگه دم آموزشگاه باشی؟

دختر ناخن انگشت کوچکش را به دندان گرفت و جوابی نداد.

پسر همانطور که روبرو را نگاه می کرد گفت : این چراغ قرمز رو که رد کنیم دیگه تمومه .

صدایش آشکارا دلخور بود. دختر سرش را پایین انداخت و شروع کرد به بازی کردن با دسته کیفش. پسر در سکوت یک بار دیگر دنده عوض کرد.

دختر گفت : هیچوقت ترافیک اینجا اینقدر سنگین نمی شد.

سرش را بالا آورد ومنتظر جواب پسر شد.

پسر لبخند همدلانه ای زد و گفت : خودمونیم این بابای تو هم عجب گیریه ها! از در مغازه اش بلند می شه این همه راه رو می کوبه میاد خونتون که تو رو خودش برسونه . بعد هم دوباره سر ساعت خودش میاد از در آموزشگاه برت می داره و می رسونه خونه. حوصله ای داره! نه؟

_ تازه اگه هم خودش نتونه بیاد یا شاگردش رو می فرسته یا به مامانم می گه یه آژانس بگیره و منو برسونه. بعدش هم خودش با همون آژانس برگرده خونه.

_ پس هم حوصله داره هم پول زیادی

_ همه اش می ترسم به سرش بزنه و زودتر از اون ساعتی که قرارمونه بیاد دم آموزشگاه.

_ نه بابا! مگه بیکاره؟

_ بعضی وقت ها هم می ترسم وسط ساعت زنگ بزنه آموزشگاه و منو بخواد. بچه ها سر کلاس به جام حاضری می گن اما اگه یه وخت تلفن کنه...

_ تو هم چه فکرایی می کنی ؟! مگه هرکول پوئاروئه؟

دختر از گوشه چشم نگاهی کرد و خندید. پسر بی خودی دنده عوض کرد و گفت : تازه اگه اون هرکول پوئاروئه من و تو هم شر لوک هلمزیم با دکتر واتسون.

دختر باز هم خندید. دندان های سفید و مرتبی داشت. پسر دستش را روی دنده نگه داشته بود. می خواست دستش را بگذارد روی دست های لاغر دختر و بگوید " تا من رو داری از هیچی نترس" اما صدای درمانده و وحشت زده دختر رشته افکارش را از هم گسیخت.

دختر گفته بود " اون جا رو ! "

_ کجا رو؟

دختر خشکش زده بود و خیره مانده بود به منظره ای که در مقابل می دید. به زحمت از میان لب های ترک خورده و بی رنگش نالید : دارن ماشینا رو می گردن.

پسر هم حالا خیره شده بود به روبرو . جواب داد " فکر نکنم! " در صدایش هیچ نشانی از اطمینان نبود.

دختر بغض کرد و زیر لب گفت " ای خداآآآ ! "

پسر هم حالا خیره شده بود به روبرو . جواب داد " فکر نکنم! " در صدایش هیچ نشانی از اطمینان نبود.

دختر بغض کرد و باز زیر لب گفت " ای خداآآآ ! " چیزی در صدای دختر بود که پسر را واداشت تا حرفی بزند. گفت " دنده عقب بگیرم تا از همان فرعی که رد کردیم برویم؟ " سرش را برگردانده بود و به صف ماشین هایی که پشت سرشان بودند نگاه می کرد.

دختر زیر لب به شخص نامعلومی التماس می کرد. دهانش خشک شده بود و حس می کرد تمام تنش داغ شده و گر گرفته است . نفسش به سختی بالا می آید. زیر لب نالید " خدایا ...خدایا ...خدایا "

ماشین های پشت سری بوق می زدند. نباید بیشتر از این معطل می کردند . این طوری فقط مشکوک تر به نظر می رسید.

پسر پدال گاز را زیر پا نرم فشار داد و آهسته به راه افتاد. دعا های دختر عصبی اش کرده بود. به خودش لعنت فرستاد که امروز سراغ دختر رفته بود. دو تا ماشین را نگه داشته بودند. چراغ گردان پلیس هر لحظه نزدیک و نزدیک تر می شد.

پسر با همان صدای بلند و پر از تحکم انگار که دارد درسی را برای دختر یاداوری می کند گفت " قبلا قرارمون چی بود؟ هان؟ خواهر و برادریم. در مورد خونواده هر چیزی پرسیدن مال خونه شما رو می گیم به دختر نگاهی کرد و ادامه داد "پس این شد. اسم بابامون احمده و فرش فروشی داره. مامان ناهیده و خونه دار. سه تا بچه ایم. من داداش رضای تو هستم"

دختر حتی نگاهش هم نمی کرد. فقط به خدا التماس می کرد که او را ببخشد و نجاتش دهد. پسر محکم و عصبی فریاد کشید "مگه بچه ای؟" و دو مرتبه شروع کرد " اسم هر کدام از فامیلا رو پرسیدن اگه زن بود بگو فاطمه. اگه مرد بود بگو علی . خونمون سی متری جی است. تلفن هم نداریم. یعنی داریم ولی دو سه روزیه دارن خط رو تعمیر می کنن. از خونه خاله مون اومدیم که سمت فرحزاده و الان هم داریم می ریم خونه خودمون."

دختر دوباره گفت "خدا" صدایش انگار از ته چاهی به گوش می رسید.

پسر ناگهان چیزی را به خاطر آورد. زیر چشمی نگاهی به دختر کرد و گفت " فامیلی! فامیلیتون چی بود؟" دختر گیج نگاهش می کرد.

پسر گفت " خیلی خوب! فامیلی مون اکبر زاده است. یادت نره. اکبر زاده. حالا هم این قیافه رو به خودت نگیر. آروم و بی خیال باش " دختر همانطور خیره مانده بود به جلو. انگار نه انگار که پسر با او بوده است. پسر کیفی را که دختر در دستش مچاله کرده بود از میان دست هایش بیرون کشید و گفت " هیچ حواست هست؟" دختر مثل آدم های مسخ شده به رویش لبخند می زد.

پسر هم به روبرو نگاه کرد. با دستش محکم روی فرمان کوبید و فریاد زد" زکی ! " دختر صورتش را با هر دو دست پوشانده بود . شانه هایش می لرزید اما معلوم نبود که می خندد یا گریه می کند.

پسر روی صندلی اش جا به جا شد و نفس عمیقی کشید. پلیس راهنمایی و رانندگی با یک تابلوی ایست در دستش کنار جاده ایستاده بود و ماشین ها را به ترتیب رد می کرد.

یک وانت مزدا چپ کرده بود و اتوبان را بسته بود همین باعث شده بود تا ماشین ها تک تک از کنار پلیس رد شوند و از دور به نظر برسد که دارند ماشین ها را می گردند.

جلوتر یک پراید بود که یک طرفش تو رفته بود. روی آسفالت خیابان پر بود از خرده شیشه و خون تازه . چشم های پسر رد خون را گرفت و رسید به تن در هم مچاله شده زنی که مانتو صورتی اش به نظر آشنا می آمد.

به دختر گفت که اگر از مرده می ترسد صورتش را برگرداند. دختر مطیعانه صورتش را به سمت پنجره کنار خودش گرداند.

آن سو تر موتوری افتاده بود که از کمر تا شده بود. مردی پشت به اتوبان نشسته بود کنار پاهای زن و زار می زد . داشت سعی می کرد تن زن را با چند روزنامه بپوشاند. پسر هنوز به یاد نیاورده بود که چرا زن به نظرش آشنا می آید.

پلیس سوت زد و با دست اشاره کرد که زودتر رد شود. چشمش افتاد به یک کیف صورتی که خون روی آن شتک زده بود. دسته اش پاره شده بود و چند متر جلوتر از موتور روی زمین افتاده بود. عروسک شرک خون آلود و خاکی هنوز از کیف آویزان بود.

پسر بی اختیار پایش را روی پدال گاز فشرد و بوق زد تا ماشین جلویی عجله کند.

وقتی رد شدند دخترهمانطور که وا رفته بود روی صندلی صورتش را برگرداند . از گوشه چشم نگاهی به پسر کرد و گفت " به خیر گذشت مگه نه؟" پسر سرش را تکان داد و چیزی نگفت.اتوبان خلوت شده بود و می توانست با سرعت بیشتری براند.

سکوت طولانی شده بود اما انگار پسر متوجه نبود.دختر ساعتش را نگاه کرد و انگار از یک موفقیت مشترک حرف بزند گفت " به موقع می رسیم" پسر حرفی نمی زد. مثل یک مجسمه خیره شده بود به مقابل.

دختر دوباره پرسید " فردا صبح بهت زنگ بزنم یا عصر؟"

رسیده بودند سر کوچه ای که به آموزشگاه راه داشت. همیشه همینجا نگه می داشتند و خداحافظی می کردند. بقیه راه را دختر پیاده می رفت.

دختر ساعتش را نگاه کرد و گفت " هنوز پنج دقیقه ای وقت داریم" پسر در جوابش لبخند کمرنگی زد اما مثل همیشه دستش را دراز نکرد تا برای خداحافظی با دختر دست بدهد.

دختر دستش را برد سمت عروسکی که از آینه ماشین آویزان بود و موهای عروسک را ناز کرد. یکدفعه تمام رخ برگشت سمت پسر و پرسید " راستی! نگفتی چرا نصفه شبی رفتید؟" پسر گیج و مبهوت نگاهش کرد و پرسید "کجا؟"

_ شمال دیگه!

پسر هنوز متوجه سوال نشده بود. دختر توضیح داد" واسه چی نصفه شبی رفتید شمال و برگشتید که سینه پهلو کنی؟"

پسرابرو هایش را بالا برد .

_ آها! شمال رو می گی؟ شرط بسته بودیم.

_ همین؟

_آره شرط بسته بودیم که دستمون رو بزنیم به آب و برگردیم. همین!

دختر با شیطنت نگاهش کرد و پرسید " سرما خورده بودی حالت خیلی بد بود؟"

پسر منظور از این سوال و جواب ها را نمی فهمید. با لبخندی که روی لبش ماسیده بود جواب داد" آره . گفتم که!"

دختر یک ابرویش را با شیطنت بالا برد و گفت : الهی من بمیرم که تو سرما خورده بودی!!"

پسر چیزی نگفت.تمام سعی اش را کرد تا بخندد اما نتوانست فقط عضلات صورتش کش آمدند و صدای آه مانندی از لای لب هایش بیرون آمد.

دختر دستش را گذاشت روی دست پسر که روی دنده بود و گفت "خداحافظ" پسر مثل همیشه منتظر شد تا دور شدن دختر را ببیند. وقتی که سایه اش در پیچ کوچه گم شد ماشین را روشن کرد که راه بیافتد اما برای لحظه ای گیج شد و مات ماند.

نفهمید خیالاتی شده است یا همزمان با صدای استارت جیغ دختر راشنیده است. خواست پیاده شود و دنبال دختر برود در آموزشگاه. اما این کار را نکرد. دنده عقب گرفت و به سرعت برگشت و دور شد.

تابستان 82

عکس مجانی

2011-05-07T07:46:00.003-07:00

_ بیا . بیا بنشین همینجا و نگاه کن ببین چه می کنم.

_ ممنونم استاد. راستش... من خیلی علاقمندم که...

_ ممنون به خاطر چی؟

_ خب حقیقتش را بخواهید... من نمی دانم چه طور باید از شما تشکر کنم. این لطف بزرگی است که به من اجازه می دهید حاصل همه تجربیاتتان را...

_ تعارف می کنی؟

_ نه! اصلا! من عاشق عکاسی هستم. یک حس کاملا خاص. یعنی همه اش فکر می کنم دو و برم پر از عکس هایی است که من نمی توانم ثبتشان کنم. مثل یک مشت آب که همین طور از لای انگشت های آدم می ریزد. ولی اگر عکاسی را یاد بگیرم نمی گذارم این همه لحظه هدر...

_ چرا این قدر دور می ایستی؟ این طوری چیزی یاد نمی گیری . بیا جلو . صندلی ات را بکش جلوتر . گفتی خیلی علاقه داری ؟ نه؟

_ بله... ممنونم... علاقه؟ استاد! من عاشق این کار هستم. دلم می خواهد تمام اصول و ریزه کاری های نورپردازی و زاویه و قابلیت های دوربین را یاد بگیرم. راستش... باور کنین شاگرد بی استعدادی نیستم... نمی گذارم آموزش هایتان هدر...

_ بلند شو. بلند شو تا خودم صندلیت را جلو بکشم جلو. آهان! این طوری بهتر شد. حالا به حرکت دست های من نگاه کن. ببین چطور دارم عکس را با این نرم افزار دست کاری می کنم. این جوش ها را روی صورتش می بینی؟ حالا دیگر نمی بینی! حواست هست؟

_ بله! بله! همه حواسم پیش شماست استاد!

_ ابروهایش را نگاه کن. زنک شلخته! حتی ابرو هایش را هم مرتب نکرده و آمده عکس بگیرد. می بینی چه مشتری هایی دارم؟! هنر عکاسی را به پای این ها ریختن به خدا حیف است . حیف!

من را که می بینی به هر کسی سر کلاس هایم نمی گویم که بلند شود بیاید آتلیه یا لابراتوار. فقط باهوش ترین هایشان! از هر کلاسی یکی دو نفر.

_بله! بله! متوجهم. من واقعا خوشحالم که مورد لطفتان قرار گرفته ام. واقعیتش این است که استاد دوربین برای من تقدس خاصی دارد. می خواهم با آن همه دنیا را یک بار دیگر ببینم. فکر می کنم دوربین شبیه یک جور عینک است و نگاه آدم پشت دوربین دقیق تر است. عمیق تر است. آدم می تواند زندگی را یک جور دیگر ببیند و ثبت...

_ آره! عکاسی برای خودش یک دنیا است. من را که می بینی چهار پنج سال بیشتر نیست که آمده ام شهرستان. تهران یک آتلیه داشتم بهترین جای زعفرانیه! توی تمام تهران تمام هنر پیشه هایی که سرشان به تنشان می ارزید در آتلیه من عکس می گرفتند. چه عکس هایی! چه عکس هایی! آخر فقط هنر عکاسی هم نیست. تو را به خدا دماغ این را نگاه کن. من با این دماغ چه کنم؟ دماغ نیست که بادکنک است!!

دماغ باید قلمی باشد. مثل مال خودت. باور نمی کنی چه عکس هایی در تهران می گرفتم! عکس های کارت پستالی ! عکس های هنری!

_ استاد اسم این نرم افزاری که الان نصب کردید چیست؟ آخ! ببخشید انگار پایم خورد به پایتان. عذر می خواهم.

_ خواهش می کنم راحت باش. نه! صندلی ات را عقب نکش. این برنامه فیلتر های رنگی روی تصویر می گذارد. بعد از یک مدتی دستت می آید که هر سوژه در چه رنگ پس زمینه ای جلوه بیشتری دارد. رنگ پوست و شکل صورت و حتی حالت چهره هم در اتنتخاب این فیلتر های رنگی مهم اند. مثلا خود تو... سرت را بالا بگیر. بگذار بگویم کدام قسمت طیف نوری روی صورت تو اثر جالب تری دارد...آم م م! امروز چه کار کرده ای که این همه ناز شده ای؟! هان؟

_ بله؟!

_ هنر عکاسی فوق العاده هنر ظریفی است. هزار و صد جور ریزه کاری داردکه این ها را در هیچ کتابی ننوشته اند. فقط با تجربه به دست می آید. من الان سی سال است که در تاریکخانه کار می کنم. هر فیلمی جلویم بگذارند می توانم به بهترین نحو ظهور بزنم و چاپ کنم. تو هم باید همه این فوت های کوزه گری را یاد بگیری. خودم یادت می دهم. از تو عکاسی بسازم که خودت حض کنی! هان؟!

_ من بیشتر دنبال یک جور عکاسی هنری هستم استاد. عکاسی هنری در واقع...

_ فرقی نمی کند. جوهره و اصل همه شان یکی است. دوربین چی داری؟

_ راستش هنوز هیچی! اتفاقا قصد داشتم از شما در مورد مارک و مدلش سوال کنم. یک دوربین می خواهم که هم حرفه ای باشد و هم این که خیلی گران نباشد تا ...

_ اصلا حرفش رو هم نزن. من خودم هم دانشجو بوده ام. می فهمم. یک دوربین دارم که خیلی خوشدست است. تنظیم کردنش هم کار سختی نیست. ببر هر چقدر که دلت می خواهد عکس بگیر. ببینم چه می کنی! بعد هم نگاتیو هایت را بیاور همین جا تا با هم برویم تاریکخانه و همه جزئیات چاپ و ظهور را یادت بدهم. تا خودت کار نکنی چیزی یاد نمی گیری.

_ استاد من واقعا نمی دانم به چه زبانی و چه طور از شما تشکر کنم. این واقعا لطف بزرگی است که...

_ قرار شد که دیگر با من تعارف نکنی. به این زودی یادت رفت؟

_ به هر حال...

_ آن زمان ها که من تهران دانشجو بودم مثل الان نبود که استاد و دانشجو این طور راحت و دوستانه که من و تو اینجا نشسته ایم باشند. به جان تو اصلا جرات نمی کردیم یه سلام بهشان بدهیم. خیلی سخت گیری می کردند. هر کسی از عهده امتحاناتشون بر نمی آمد. درعوض ما ها هم ساخته شدیم. یک استاد داشتیم که در مورد دوربین های زیر پانصد هزار تومان اصلا حاضر نمی شد حرف بزند. می گفت این هنر مال اونهایی است که دستشان به دهانشان می رسد. پانصد هزار تومان که می گویم مال آن وقت ها را می گویم.

الان دیگر به کل یک دوره دیگری شده مخصوصا با این دوربین های تمام اتوماتیک دیجیتالی که هر بچه ای دستش گرفته و چپ و راست عکس می گیرد. نه تنظیم لنزی. نه دیافی. نه سرعتی. هیچی!

همه چیز مسخره شده است. با این اوضاعی که پیش آمدخ من هم بهتر دیدم اصلا به کلی بکشم کنار. فقط کلاس ها را می آیم و این آتلیه را می گردانم.وگرنه من کسی نبودم که به این کار های پیش و پا افتاده بخواهم راضی شوم. از بهترین دانشجو ها بودم.استاد های دانشگاه همه روی من جور دیگری حساب می کردند. همه امید داشتند که به خیلی جاها برسم ولی خب انگار قسمت نبود. نشد. از ما گذشت. حالا دیگر دلمان خوش است که شما ها چیزی یاد بگیرین. بگذریم. نگفتی چه کرده ای که امروز این همه ناز و خوشگل شده ای؟!

_ من؟! من... کاری نکرده ام استاد!

_ ای ناقلا! چرا. یک کار هایی کرده ای. بگذار خودم حدس بزنم. رنگ مشکی روسری و مانتو بهت می آید.

_ استاد مارک این دوربینی که فرمودین چی هست؟

_ حالا می دم می بینی. اگر خوب دقت کنی همه زندگی درس عکاسی است. سر کلاس برایتان گفتم به جز نور هایی که به خود آبجکت می دهید خیلی هم باید حواستان به رنگ و نور بک گراند باشد. بگ گراند در جلوه خود سوژه خیلی موثر است. مثلا الان رنگ پوست تو با بک گراند مشکی خیلی جلوه بهتری پیدا کرده است. راستی! چند سالت است؟ پوستت خیلی خوب مانده است.

_ اصلا بلند شو همین الان برویم یک عکس ازت بگیرم.

_ الان استاد؟! اما من هیچ آمادگی ...

_ صورتت از این که هست بهتر نمی شود. از این گذشته یک عکس مجانی که ضرر ندارد. خودت هم ظهور بزن و چاپ کن. باید به تو نشان بدهم با یک عکس توی تاریکخانه چه کار ها که نمی شود کرد. پاشو. بلند شو تنبل خانم. می خواهم ببینی یک عکس کارت پستالی را چطور می گیرند

_ آخر استاد...

_ بهانه نیاور. دنبالم بیا. بیا بنشین اینجا . روی آن صندلی نه. روی این یکی بنشین. حالا چرا این طور وارفته نشسته ای؟!

این قوز را راستش کن. این شکم را هم تو بده. تکان نخور. بگذار چین های مانتویت را مرتب کنم.

دستت را هم می گذارم اینجا روی دسته صندلی. نه! انگار همان روی پاهایت بگذاریشان بهتر است. سرت را بالا بگیر. چانه ات را کمی به سمت چپ بچرخان . این طوری نه! بگذار خودم تنظیمش کنم. حالا درست شد. لبخند بزن. عالی شد. در عمرت عکس به این قشنگی نیانداخته ای

_ استاد حتی اکر یک روز هم دستم باشد... من امانت دار خوبی هستم.

_ نه نشد! وقتی حرف زدی کل آن زاویه هایی که تنظیم کرده بودم بهم خورد. اصلا بلند شو یک عکس ایستاده ازت بگیرم. بیا اینجا رو به دیوار بایست. سرت را برگردان به سمت دوربین. نه! این طوری نه خانم خانم ها! یک دست اینجا و یک دستت در انحنای کمر. یک پایت را بگذار این سمت. بگذار درجه خم شدن زانویت را خودم تنظیم کنم. دستت را بگذار روی شانه من تا تعادلت به هم نخورد. نیافتی. مراقب باش. چه عکسی بشود!

اما آخر با این لباس ها!! نمی خواهی مانتویت را دربیاوری؟لااقل روسری ات را ... خیلی خب! پس بگذار گره اش را شل کنم.

هر جور خودت مایلی اما چند دست لباس خیلی شیک همیشه در آتلیه دارم. مشتری هایی دارم که می آیند اینجا تا با بیکینی های من عکس بگیرند.

باسنت را به این سمت بگردان. الان می روم پشت دوربین و یک عکس تاریخی از تو می گیرم. این طور اخم نکن. لبخند بزن. این چه قیافه ای است که به خودت گرفته ای؟ انگار که در مجلس عزایی چیزی.... الان می روم. بهت نمی آمد که این قدر نازک نارنجی و حساس باشی!

خیلی خوب! تمام شد. حالا بیا برویم تاریکخانه چاپش کنیم. کجا؟ نمی خواهی چاپ و ظهور را یاد بگیری؟

نمی شنوم. بلند تر بگو؟ چیزی را جا گذاشته ای؟ دوربین؟ کدام دوربین؟ آهان! یادم آمد. میبینی چه حافظه بدی دارم! اینجا نیست. خانه است. فردا بیا تا همین عکس خودت را با هم چاپ کنیم. دوربین را هم فردا برایت می آورم.

ببخشید! بی زحمت سر راهت پنجره را هم باز کن. هوا خیلی گرم شده. تمام تنم به عرق نشسته است.

فروردین 82

حکایت یک ((شین))

2011-05-07T01:31:00.001-07:00

نمایی از یک خیابان خلوت. شب است و همه جا در تاریکی و سکوت فرو رفته است.

نمایی نزدیک از یک جفت پای برهنه زخمی و خون آلود که شلوار کهنه و ژنده ای به پا دارد. پاهی برهنه با قدم های استوار روی یک سکوی سیمانی به جلو می روند.

چندین پای پوتین پوشیده هم او را همراهی می کنند.

نمایی از شهر و یک مجتمع آپارتمانی که همه چراغ های آن خاموش است.

نمای نزدیکی از پاهای برهنه که همچنان جلو می روند.

نمایی از یک کوچه . سگ ها و گربه ها بر سر ته مانده زباله ها دعوا می کنند. آن سو تر بی خانمانی زیر پتوی کهنه و پاره خود مچاله شده است.

نمای نزدیکی از پاهای برهنه که در برابر چهار پایه چوبی اعدام ایستاده است. پوتین ها دور او حلقه زده اند. پاهای برهنه بدون مکث یا تردید از چها پایه بالا می رود.

نمایی دور از شهر که در خاموشی خفته است / نمایی از کوچه / نمایی از مجتمع آپارتمانی.

یکی از پوتین ها با لگد چهار پایه را از زیر پاهای برهنه پرتاب می کند / صدای آویزان شدن مرد / تقلای پاهای برهنه مردی که در حال خفه شدن و جان دادن است.

دوربین با سرعت از روی تمام تصاویر عبور می کند: کوچه / گدای بیخانمان / سگ ها و گربه ها / آپارتمان ها.

نمای نزدیکی از آرام تر شدن حرکات بی قرار پاهای برهنه.

تصویری از پنجره های خاموش و تاریک آپارتمان ها / صدای زنگ یک ساعت روی تصویر آپارتمان های به خواب رفته / صدای زنگ یک ساعت دیگر / پاهای برهنه آرام گرفته اند / صدای یک زنگ دیگر / پاها حالا کاملا بی حرکت شده اند / صدای یک زنگ گوشخراش و ممتد و بدنبال آن روشن شدن چراغ یکی از واحد ها / نمایی دور از آپارتمان که پنجره ها کم کم و یکی پس از دیگری روشن می شوند / صدای شیر آب / صدای باز و بسته شدن در / صدای مسواک زدن / صدای سیفون / تصویری از پاهای برهنه آویزان و رها در باد.

نمایی از آمبولانسی که آمده است تا مرد اعدامی را ببرد. هوانیمه روشن است.

نمایی از یک نانوایی و ردیف مردان و زنانی که در صف ایستاده اند / تصویر مردی که یک بسته پنیر هم در دست دارد / تصویر مغازه ای که روی شیشه آن نوشته شده "حلیم داغ"

نمایی از پیرمرد رفتگری که کوچه را جارو می زند و زباله هایی که سگ و گربه ها پخش کرده اند جمع می کند / نمایی از گدای بی خانمان که بیدار شده و کنار دیوار کز کرده است

نمایی از خیابان های شهر و حرکت آمبولانسی که جسد مرد اعدامی در آن است در خیابانهای شهر / نمایی دور از خیابان که کم کم شلوغ می شود و حرکت آمبولانس در میان ماشین ها ی دیگر / جلوی آمبولانس سرویس یک دبستان دخترانه حرکت می کند. مینی بوس مدرسه نگه می دارد تا یکی از بچه ها را سوار کند. آمبولانس که پشت سر می نی بوس گیر کرده است بوق می زند / نمایی از صورت دختر بچه ای که سرش را به عقب برگردانده است و آمبولانس را تماشا می کند که راننده آن دستش را از روی بوق بر نمی دارد.

نمایی نزدیک از میزی که روی آن پر است از کاغذ و پوشه و روزنامه و یک زیر سیگار و چراغ مطالعه ای که هنوز روشن است. دست های مردی دیده می شود که سیگاری میان انگشتانش خاکستر می شود . مرد در حال صحبت کردن با تلفن است اما در کادر فقط تصویر حرکات بی قرار دست هایش دیده می شود. دستش را جلو می برد و چراغ را خاموش می کند.

صدای گفتگوی تلفنی مرد روی تصویر. صدایش عصبی است و می لرزد : چه خبری از این مهم تر؟ می خواستی از آخرین مدل ماشین هدیه تهرانی بنویسم؟

نمایی از دست های مرد که سیگار نیمه روشن را در زیر سیگاری له می کند. مرد فریاد می زند : چرا؟ شما ها چه مرگتان شده است؟ خیلی مسخره است ! حتی تو هم نمی گویی کار درستی کرده ام ؟!

نمایی از دست های مرد که یک ورق از روزنامه زیر دستش را مچاله می کند.

صدای مرد :نه! چه ربطی دارد؟ اصلا نه به خاطر اون مسائل . فقط به خاطر این که... به خاطر این که این مرد شاعر این شهر بود. انگار همه تان یادتان رفته که این مرد ش ش ش ...

حرفش را نیمه تمام می گذارد. سیگار دیگری از جعبه سیگارش بیرون می کشد و می پرسد : تو به این کار ها چه کار داری؟ حرف آخرت را بزن.

دست هایش لابلای کاغذ ها و پوشه های در هم روی میز دنبال فندک می گردد. می گوید : خیلی خب! از اولش هم همه مسوولیتش با من بود. خیالت راحت شد؟

فندک را پیدا می کند. آن را روشن می کند و سیگارش را می گیراند. با سیگاری که لای لب هایش هست جواب می دهد : کجای کاری؟ روزنامه الان دست مردم است. همه چیز تمام شده.

مدت کوتاهی به حرف های طرف مقابلش گوش می دهد. سیگار را از لبش بر می دارد و عصبی جواب می دهد : نه! مهم نیست! لابد این قدر شعورم می رسیده که بفهمم چه غلطی دارم می کنم. بدون خداحافظی گوشی را روی تلفن می کوبد.

نمایی دور از خیابان دود گرفته و ترافیک در هم گره خورده آن . حرکت ماشین ها کند است. صدای بوق عصبی کننده روی تصاویر.

نمایی از آمبولانس که در ترافیک گیر کرده است. آن سوتر سرویس دبستان دخترانه هم پشت ترافیک به چشم می خورد.

زن گدایی با اسپند گردانش از لابلای ماشین ها می گذرد. پسرک گل فروشی با اصرار می خواهد رز های سرخش را به مردم و راننده های عصبی بفروشد. صدای بوق زدن ماشین ها و دعوای دو راننده از بیرون به گوش میرسد.

نمایی دور از دعوای راننده ها که بالا گرفته و با هم دست به یقه شده اند. کسی از ماشین پیاده نمی شود تا جدایشان کند.

نمایی از پسرک روزنامه فروشی که خبر های مهم ورزشی را داد می زند اما کسی به او توجهی نشان نمی دهد.

نمایی از یک دکه روزنامه فروشی که روزنامه هایش را روی پیاده روی جلوی دکه چیده است. عابران با عجله از کنار هم می گذرند و به هم تنه می زنند.

دختر جوانی جلوی دکه می ایستد یک روزنامه می خرد اما فقط قسمت آگهی ها را با خودش می برد.

یک موتور سوار جلوی دکه نگه می دارد و با صاحب دکه خوش و بش می کند. یک روزنامه ورزشی می خرد با یک بسته سیگار و می رود.

پیرمردی عصا زنان خودش را بالای سر روز نامه ها می رساند و مشغول خواندن تیتر ها می شود.

یکی دو نفر دیگر هم کنارش می ایستند و مشغول خواندن می شوند. پیرمرد روزنامه ای می خرد و راه می افتد که برود.

زن میانسالی پول را می گذارد روی پیشخوان دکه و دو تا روز نامه برمی دارد.

صدای زنگ یک موبایل روی تصاویر

نمایی دور از دکه و مردمی که روزنامه می خرند.

نمایی نزدیک از دست های مرد که همانطور که سیگاری لای انگشتانش گرفته به گوشی موبایل جواب می دهد : بله! خودم هستم.

نمایی از یک سبزی فروشی که سبزی ها را لای روزنامه می پیچد و می دهد دست یک خانم خانه دار.

نمایی از دست های مرد که به حالت تفتیش روی دیوار است

نمایی از یک راننده تاکسی که با روزنامه دارد شیشه جلوی تاکسی اش را برق می اندازد

نمایی از دست های مرد که به آن دستبند می زنند.

نمایی از گدای بی خانمان که روزنامه را پهن کرده و روی آن دارد غذا می خورد.

نمایی از دست های مرد در دستبند.

نمایی از یک کلاس درس در یک دبستان دخترانه. کلاس شلوغ است. خانم معلم دارد روزنامه را قطعه قطعه می کند تا بین بچه ها تقسیم کند . معلم از دانش آموزان می خواهد که دور هر کلمه ای که شین دارد خط بکشند.

نمایی از تخته سیاه که روی آن با خطی ساده و خیلی درشت نوشته شده : آش . حرف شین را با گچ قرمزپر رنگ کرده اند.

نمایی نزدیک از چشم های دخترکان دانش آموز با مقنعه هایی که روی صورتشان کج شده است. دختر بچه ها هر کدام سعی می کنند کلمات روی روزنامه را بخوانند. با هم حرف می زنند و همهمه می کنند.

یکی از آنها به زحمت و حرف به حرف کلمه " شاعر" را می خواند. دستش را بالات می گیرد و کلمه را به معلم نشان می دهد. معلم تشویقش می کند و معنی کلمه را از دخترک می پرسد. دختر معنی شاعر را می داند : یعنی کسی که بلد است شعر بگوید

. نمای نزدیکی از چشمان کنجکاو دختر که سعی دارد بقیه جمله را بخواند.

خانم معلم با نوک خودکارش روی میز ضربه می زند تا حواس دخترکان را جمع کند. توضیح می دهد که به کلمات دیگر کاری نداشته باشید و فقط کلمه هایی که شین دارند را بخوانند و به او نشان دهند .

دخترک دستش را بالا می گیرد . می پرسد : خانم! " بر دار شدن " یعنی چه؟

نمایی از قطعه روزنامه بریده شده دست دخترک : " حکایت بر دار شدن شاعر شهر"

معلم مکثی می کند. جوابی نمی دهد.

نمایی از پاهای برهنه در گور که یک نفر دارد بر روی آن خاک می ریزد